
局米旁大师教言集MP157要义甘露八支要诀续部中第一节.根本续等四续要疏.惜会如意宝镜
10-3-1a
要义甘露八支要诀续部中第一节.根本续等四续要疏.惜会如意宝镜
༄༅། །བདུད་རྩི་སྙིང་པོ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་གསང་བ་མན་ངག་གི་རྒྱུད་ལས་དུམ་བུ་དང་པོ་རྩ་བའི་རྒྱུད་སོགས་རྒྱུད་བཞིའི་དཀའ་མཆན་གཅེས་པར་བཏུས་པ་འདོད་འབྱུང་ནོར་བུའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །
10-3-1b
༄༅། །རྒྱལ་ཀུན་གསང་གསུམ་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་ཕན་ལས། །ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩིའི་སྐུར་བཞེངས་ཏེ། །འགྲོ་བའི་ནད་སེལ་སྦས་དོན་གསང་མཛོད་བརྡོལ། །འཇམ་དབྱངས་བླ་མ་མ་ཧཱ་གུ་ཎར་འདུད། །བདུད་རྩི་སྙིང་པོ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་གསང་བ་མན་ངག་གི་རྒྱུད་ལས་དུམ་བུ་དང་པོ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བའི་དཀའ་མཆན་ལ། རྒྱ་གར་སྐད་སོགས་ནས། བཻཌཱུརྱ་ཞེས་པ་ནི་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོས་ན་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་ཀྱང་། གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་སྤྲུལ་པའི་ཆ་ལུགས་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་ལས། འདིར་རིས་མེད་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་སྨན་པ་དང་བདེ་བ་སྦྱིན་པའི་མཆོག་སྨན་གྱི་བླ་མ་ཞེས་པ་དེའི་གཟུགས་སྐུའི་ཁྱད་པར་ནི་རིན་པོ་ཆེ་བཻཌཱུརྱ་སྔོན་པོ་ལྟ་
10-3-2a
བུའི་འོད་འཕྲོ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་སྔོན་སློབ་པ་ལམ་གྱི་དུས་ན་སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་བཅུ་གཉིས་བཏབ་པས། བདག་མ་འོངས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་ལུས་བཻཌཱུཪྻའི་ཁ་དོག་ལྟར་དག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བཏབ་པའི་སྨོན་འབྲས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱལ་བ་དེའི་སྐུ་ཡི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ནོ། ༈ །འདི་སྐད་བདག་གིས་བཤད་པའི་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་པ་ནི། དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལས། ཆོས་འཁོར་གནས་དང་ཡངས་པ་ཅན། །ས་དཀར་ཅན་དང་ལྷ་ཡི་གནས། །སོགས་གསུངས་ནས། སྨན་གྱི་ནགས་སུ་ལོ་བཞི་སྟེ། ཞེས་པའི་དྲང་སྲོང་གི་གནས་སྨན་གྱི་ནགས་དེའི་དབུས་ན། སྨན་གྱི་རི་རྒྱར་དཔག་ཚད་བརྒྱད་འཕང་དུ་གསུམ་ཡོད་པ་དེའི་རྩེ་མོར། སྟོན་པས་གསར་དུ་སྤྲུལ་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་ན་སྡུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སངས་
10-3-2b
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། རྒྱུ་གླེང་གཞི། རྐྱེན་གླེང་སློང་། འབྲས་བུ་རྒྱུད་དོན་གསུམ་ལས། དང་པོ་རྒྱུ་ནི་མེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་གཙུབ་ཤིང་སོགས་འཛོམ་པ་ལྟར་གང་དུ་སྟོན་འཁོར་འཛོམ་པ་དེའི་དུས་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དོན་འབྱུང་བའོ། །དེ་ཡང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔའི་སྒོ་ནས་ཏེ། ཨེ་བཾ་མ་ཡ་སོགས་ཏེ། འདི་སྐད་ཅེས་པས་ཆོས། བདག་གིས་ཞེས་པས་འཁོར། ཐོས་པས་ཆོས་སྟོན་ལ། སྐབས་འདིར་སྡུད་པོ་སྟོན་འཁོར་ཐ་མི་དད་དུ་རྟོགས་པས་བཤད་ཅེས། དུས་གཅིག་ཅེས་དུས་དང་། ཞར་ལ་གནས་ཀྱང་སྟོན་ཏོ། །རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ལྔ་ནི་གསེར་དངུལ་མུ་ཏིག་མར་གད་བཻཌཱུརྱ་དང་ལྔའོ། །ཁང་པ་དེའི་རྒྱན་ཞེས་པ་ནི་ལྷའི་ནོར་བུའི་དྲ་བ་དྲ་ཕྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ནོར་བུའི་ཏོག་རྒྱལ་མཚན་སོགས། ནད་སེལ་བའི་ནོར་བུ་ཡོད་པའི་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱན། ཅོང་ཞི་རིགས་ལྔ། ཕོ། མོ། མ་ནིང་། བུ། བུ་མོ། བྲག་ཞུན་རིགས་ལྔ། གསེར། དངུལ། ཟངས། ལྕགས། ཞ་ཉེ་དང་ལྔ། སྨན་ཆུ་རིགས་ལྔ། རླུང་། མཁྲིས། བད། ལྡན། འདུས་སེལ་ལྔའོ། །ཆུ་ཚན་རིགས་ལྔ། རྡོ་སོལ་ཅོང་ཞི་འདྲེས་ཆུ། རྡོ་སོལ་བྲག་ཞུན། རྡོ་སོལ་མུ་ཟི། རྡོ་སོལ་ལྡོང་རོས། རྡོ་སོལ་སིནྡྷུ་ར་འདྲེས་ཆུ་ལྔའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译
局米旁大师教言集MP157要义甘露八支要诀续部中第一节.根本续等四续要疏.惜会如意宝镜
10-3-1a
要义甘露八支要诀续部中第一节.根本续等四续要疏.惜会如意宝镜
八支甘露精华密续教义的第一部分，根本续等四续的难点注释精选，名为"如意宝镜"。
10-3-1b
顶礼诸佛三密智悲力所化现，无漏智慧甘露身降临，为除众生疾病开启秘密宝藏的文殊上师大功德者！
八支甘露精要密续教义的第一部分根本续的难点注释：从梵语等，"吠琉璃"是指断除和证悟圆满的诸佛在清净法界中成为一味不可分离，但为度化众生而显现各种幻化形象。此处指无偏私众生身语意三方面赐予药益和快乐的最胜药师上师，其特殊色身放射如蓝色吠琉璃宝石般的光芒。这是因为他在过去学道时立下十二种特别誓愿："愿我将来成佛时，身体如吠琉璃宝石色般清净"等特殊誓愿，这是圆满实现愿力的佛陀身相特征。
10-3-2a
"我曾听闻如是说"，根据《别解》中所言："法轮住处和广严城，白土处和天神居"等，又说："药林中住四年"，这是指仙人居住的药林中央，有一座药山，宽八由旬，高三由旬，在山顶上，佛陀新造的美丽城市，如同特殊佛国净土。
10-3-2b
有因缘起、缘起问及果说经义三者。首先，因是指如同火生起需要钻木等齐备一样，佛陀和弟子聚集之处便产生法语法义。这通过五种圆满方式呈现：以"如是我闻"等，"如是"表法，"我"表弟子，"闻"表说法。在此，结集者理解说法者与弟子不可分离，故说"说"字，"一时"表时间，顺便也表示处所。
五种珍宝是指金、银、珍珠、绿宝石和吠琉璃。那座宫殿的装饰是指天神宝网、半网、菩萨宝顶幢幡等，以及能消除疾病的各种宝石装饰。五种石胆：雄性、雌性、中性、子石、女石；五种矿石：金、银、铜、铁、锌；五种药水：治风、胆、痰、合并、分解五病；五种温泉：石炭与石胆混合水、石炭与矿石、石炭与雄黄、石炭与没药、石炭与朱砂混合水。


༈ །རང་རང་གིས་སྟོན་པའི་ལུགས་སུ་གོ་བར་ཟད་དོ་ཞེས་པ་ནི། གསུངས་བའི་ཚིག་གཅིག་ཅེས་པ་སྔོན་རབས་པ་ཕལ་མོ་ཆེས་ཨེ་བྃ་ཞེས་པ་གཅིག་པུ་ཡིན་ཟེར་བ་རྨོངས་ལུགས་སུ་སོང་བ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་པོས་དགག་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། སྟོན་པའི་
10-3-3a
གསུང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཟབ་མོའི་རྒྱུན་གཅིག་ཁོ་ནས་གསུངས་པ་འཁོར་རྣམ་པ་བཞི་པོས་རང་རང་གི་སྟོན་པའི་ལུགས་སུ་གོ་སྟེ། ཚངས་པས་གསོ་དཔྱད་འབུམ་སོགས། འཇུག་དོན་སྐབས་ལྟར་གོ་སྟེ། གསང་བ་བསམ་མི་ཁྱབ་པ་ལས། འཁྲུལ་འཁོར་ལས་བྱས་སིལ་སྙན་ནི། །རླུང་གིས་བསྐྱོད་པའི་སྒྲ་འབྱིན་ཅིང་། །དེ་ལ་བརྡུང་བ་འགའ་མེད་མོད། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྒྲ་འབྱུང་ལྟར། །དེ་བཞིན་སྔོན་ལེགས་སྦྱངས་པའི་རྐྱེན། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡིས། །བསྐུལ་བའི་སངས་རྒྱས་གསུང་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །འོ་ན་རྒྱུད་བཞི་ཡོངས་གཏད་དང་བཅས་པ་འདི་སུའི་ལུགས་ཡིན་ཟེར་ན། འདི་ནི་གཞན་དེ་དག་གི་དགོངས་བཅུད་བསྡུས་པ།སྟོན་པའི་གསུང་གི་བདག་ཉིད། སྟོན་འཁོར་ཐ་མི་དད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡིད་ལས་སྐྱེས་ཀྱིས་གོ་བའི་ལུགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དྲང་སྲོང་གི་ལུགས་འདི་ནི་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་སོགས་ལེའུ་དང་པོའོ། ༈ །དེའི་ཚེ་སོགས་ཞུགས་སོ་སྙོམས་པར་ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་ཐུགས་ཀ་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་བཀྲ་ཤིས་པའི་དཔལ་བེའུ་ལས་འོད་ཟེར་སོགས། སྤྲུལ་པའི་སྟོན་པ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའམ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་དྲང་སྲོང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོགས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་སྟོན་པ་བཻཌཱུརྱ་འོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ལྗགས་ལས་པདྨ་དམར་པོ་འདབ་མ་སྟོང་དང་ལྡན་པའི་མཚན་བཟང་པོ་ལས་འོད་ཟེར་ཁ་དོག་བརྒྱ་སྟོང་སོགས། གསུང་ལས་
10-3-3b
སྤྲུལ་པའི་དྲང་སྲོང་ཡིད་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བ་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ངོ་བོས་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ། ཁ་ཅིག་གིས་སྟོན་པའི་ཡིད་ལས་སྐྱེས་ཟེར་ཡང་། ཡིད་རྣམ་དག་པ་ལས་སོར་རྟོགས་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ལ་ཡིད་རྣམ་དང་སོར་རྟོགས་ཡེ་ཤེས་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟོན་པའི་ཡིད་ལས་སྐྱེས་ཞེས་འཁྲུལ་ཏེ། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཚད་མ་མིན། །དེ་བཞིན་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱང་ཚད་མ་མིན། །གལ་ཏེ་མིག་སོགས་འདི་དག་ཚད་ཡིན་ན། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་སུ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ན་ཡིད་རྣམ་གནས་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་སོ།། ༈ ལུས་དང་བྱིས་པ་མོ་ནད་གདོན་ཞེས་པ་ནི། ལུས་ཅན་རང་གི་ཉེས་གསུམ་འཕེལ་ཟད་འཁྲུགས་པའི་ནད་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ལུས་ཞེས་བཏགས་ཏེ། སྤྱིར་ནད་ཀུན་ལུས་མཉམ་ཡང་ཆ་ཤས་ལ་རིལ་པོའི་མིང་མཚོན་དཔེ་གཟུགས་ཕུང་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡུལ་ལྔའི་གཟུགས་ལ་གཟུགས་སུ་བཏགས་ལ། ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཆོས་ཁམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བཏགས་པ་དང་འདྲ་སྟེ། དེའི་རྟེན་མིང་བརྟེན་པ་ལ་བཏགས་སོ། །བྱིས་པ། མོ་ནད་གཉིས་ནི། རྟེན་སོ་སོར་རང་གི་ཐུན་མོང་མིན་པས་གནད་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་མི་རུང་བས་ལོགས་སུ་དང་། རྒས་པ་ན་ཚོད་ཀྱི་དབང་གིས་སོ། །དུག་མཚོན་གདོན་གྱི་རྐྱེན་གློ་བུར་བ་སྟེ། རྒྱུ་མིང་འབྲས་བུར་བཏགས་པའོ། །དེ་ལས་མང་
10-3-4a
མི་དགོས་ཤིང་ཉུང་ན་མི་འདུས་པས་གྲངས་ངེས་གྲུབ་པའོ། །མཚོན་དུག་རྒས་སོགས་སོ། ༈ །གཅིག་གསུམ་གསུམ་བཞི་བཞི་ལྔ་དྲུག་པ་གཅིག་རྗེས་མའི་གྲངས་ཚོ་རྩིས་ན་གནས་དང་སྔ་མའི་ལེའུ་དང་བཅས་བསྡོམས་པའི་ལེའུ་ཤེས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译
"各自按照自己导师的方式理解罢了"这句话是指，对于"所说一句"这个说法，以往大多数人认为只是指"诶旺"（ཨེ་བྃ）这一个词，这种说法是愚昧的，如同智慧王所驳斥的那样。
10-3-3a
佛陀所有种类言教的甚深本质是以一个连续不断的流向而说，四众弟子各自按照自己导师的方式理解：梵天理解为医疗十万等，按照入处义理而了解。如《不可思议秘密经》所言："如同机关制造的乐器，被风吹动而发出声音，虽然没有任何人敲打，然而声音仍然发出。同样地，由于过去善业修习的因缘，众生的心意所激发，佛陀的言教由此生起。"
那么，这四部医典及其传承是谁的体系呢？这是总结其他那些思想精华，佛陀言教的本体，由不可分离的佛及弟子的"意生者"所理解的体系。其中，仙人体系是关于自身的身语意等，这是第一章。
"此时"等（经文）进入禅定后，立刻从胸中发出宝吉祥纹发出光芒等。化身佛不动金刚，或者说如镜般智慧的本体，由阿赖耶识转依而生的，仅仅名称上被称为"仙人智慧"等。
当时，导师吠琉璃光王佛的舌头上有具有千瓣的红莲花这一殊胜相好，从中发出百千种颜色的光芒等。从其言教
10-3-3b
化现出名为"意生仙人"，是由意识转依而生，是一切佛陀金刚语的本体，是无量光佛本性的分别智慧本体。有些人说是"从佛陀的意中生"，但因为清净意和分别智慧是相互排斥的，所以"从佛陀的意中生"是错误的。如《三摩地王经》所说："眼耳鼻都不是量，同样身和意也不是量，如果眼等这些是量，那么圣道对谁又有何作用？"所以，是由意识转依而生的假名安立。
"身、儿童、妇女病、鬼"这一句，有情自身三过失增长、衰减、混乱的俱生疾病被称为"身"，虽然一般所有疾病都属于身体，但是以整体名称代表部分，如同以色蕴的一部分五境之色命名为色，或者以所知法的一部分法界命名为法处一样，以所依名称安立所依靠者。
"儿童"和"妇女病"这两类，因为各自有其特殊性，不能归为一类，所以分开列出；"老年"是因年龄而区分。毒、武器、鬼魅是突发性外因，这是以因名称安立果。这些分类
10-3-4a
不需要更多，少了则不全面，因此数目确定。包括武器、毒、老年等。
一、三、三、四、四、五、六、一，按照后面的数字组合计算，加上处所和前面的章节，总共构成全部章节。


 །སྡོམ་གཅིག་ལེའུ་སོགས། གཅིག་གཅིག་རྒས་པ་གསོ་བ་གཉིས་གཉིས་རོ་རྩ་བ་གསང་ནད་གསུམ་གསུམ་བྱིས་པ་མོ་ནད་དུག་བཞི་གཅིག་ཉེས་གསུམ་དང་། ལྔ་རྨ་གདོན་དང་དྲུག་ཁོང་པའི་ལུས་སྟོད་དང་བརྒྱད་གཉིས་དོན་སྣོད་ལྷན་སྐྱེས་རྨ་བཅུ་དྲུག་གཅིག་ཚ་བ་བཅུ་དགུ་ཐོར་ནད་གཅིག་དང་ཞུས་པས་དགུ་བཅུ་གཉིས་སོགས་ནས་འདི་མན་ལ་མཆན་མེད་ཅིང་དེའི་རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་དཀའ་མཆན་རྫོགས་སོ། །འདི་ཡི་རྡལ་བཞག་གི་འགྲེལ་བ་ནི་ཟུར་དུ་ཡོད་དོ། །༄༅། །བདུད་རྩི་སྙིང་པོ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ས་གསང་བ་མན་ངག་གི་རྒྱུད་ལས་དུམ་བུ་གཉིས་པ་བཤད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དཀའ་མཆན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །ཐོག་མར་མཚན་གྱི་དོན་ནི།སྐྱེས་བུའི་ལུས་སྲོག་གང་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་ནད་གདོན་དུས་མིན་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེར་ཚེ་བདུད་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཕན་པ་ནི་རྩི་སྟེ་དེའི་གཉེན་པོའོ། །དེ་ཡང་མྲྀ་ཏ་འཆི་བའི་བྱིངས་ལས་སྒྲུབ་པ་ལ། དགག་པའི་སྔོན་དུ་བཞག་པའི་ཨ་ཐུང་གིས་མི་འཆི་བའམ་འཆི་མེད་ཅེས་གྲུབ་པ་ལ་དེ་ཟས་སུ་བྱེད་པའི་དོན་དུ་སྒྲ་བསྒྱུར་བ་ལ་བདུད་རྩི་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྔོན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་དང་སྦྱར་ནས་ཀྱང་འཆད་དོ། །སྙིང་པོ་ནི་ཧྲི་ཉ་དཀྲོག་པའི་བྱིངས་ལས་བསྒྲུབས་ཏེ། འོ་མ་ལས་
10-3-4b
མར་ལྟར་ཆོས་དེ་དག་གི་བཅུད་དམ་མཐར་ཐུག་གི་གནད་ཡིན་པས། ལུས་སྲོག་ལ་ཕན་པའི་ཐབས་ཀྱི་དམ་པའམ་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་མཚན་བཏགས་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་དབང་དུ་ན་གསོ་རིག་དེ་ཡི་བརྗོད་བྱ་ཐམས་ཅད་ཡན་ལག་བརྒྱད་དུ་འདུ་སྟེ། ཡན་ལག་ཅན་གསོ་རིག་གོ། །གསང་བ་ནི་གུད་དུ་སྦེད་པའི་བྱིངས་ལས་བསྒྲུབ་པའི་གུ་ཧྱ་ཞེས་གསང་བའམ་སྦེད་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། གང་ལ་གསང་ན་སྣོད་མིན་ལ་གསང་། གང་གསང་ན་རྒྱུད་འདི། རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་གསང་ན་ཐབས་ཀྱིས་རྣམ་པ་དུ་མས་ཤིན་ཏུ་ཆེས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་གདམས་པ་རྙེད་དཀའ་བ་སེང་གེའི་འོ་མ་ལྟ་བུ་འདི་སྣོད་དང་སྣོད་མིན་ལ་གསང་སྦྱིན་གྱི་འཆད་སྤེལ་ལ་སྐྱོན་ཡོན་གྱི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡོད་པས་སོ། །མན་ངག་ནི་འོལ་ཚོད་དང་རིག་བཟོ་ཙམ་མིན་པར་སྨན་བླ་དྲང་སྲོང་བརྒྱུད་པའི་གཟིགས་དོན་ཚུལ་བཞིན་དམར་འབྱིན་གྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པས་སོ། །རྒྱུད་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་དོན་གྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་དབུ་ནས་མཇུག་གི་བར་དུ་འབྲེལ་ཆགས་ཤིང་ཕྲེང་བ་ལྟར་བརྒྱུས་པའི་རྒྱུན་དུ་ཡོད་པས་སོ། །ཡང་ན་ཕྱི་རོལ་པ་དང་རྟོག་གེས་བརྟགས་མི་བཟོད་པའི་གསོ་དཔྱད་ཀྱི་ཚུལ་ཟབ་མོ་ཤེས་དཀའི་གསང་བ་དེ། དྲང་སྲོང་རིག་འཛིན་བརྒྱུད་པའི་ཞལ་ལུང་འདིས། གཏན་ལ་མངོན་སུམ་ཕེབས་པས་གསང་བ་མན་ངག་གོ། དེ་ནི་རྗོད་བྱེད་ལ་བརྟེན་པས་སོ། །དེའི་ཚིག་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ལྷག་ལུས་མེད་པར་སྟོན་པའི་གཞུང་ལ་རྒྱུད་དོ། །དེ་ནས། ཞེས་པ་དེ་ལ་སྤྱིར་དེ་ནས་ཀྱི་སྐད་དོད་ཨ་ཐ་ཞེས་པ་རིག་བྱེད་
10-3-5a
ལས་བྱུང་བའི་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཚིག་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ཡི་གེ་ཨ་དང་ཐ་ཞེས་པ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་སྔོན་ཚངས་པའི། །མཁུར་ཚོས་བརྡོལ་ཏེ་བྱུང་བ་ན། །དེས་ན་འདི་དག་བཀྲ་ཤིས་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར། སྔོན་ཁྱབ་འཇུག་རཱ་ཧུ་ལས་བདུད་རྩི་བརྐུས་པ་ལས། ཚངས་པའི་འཁོར་ལོས་དེའི་མགོ་བོ་བཅད་པའི་དུས། འཁོར་ལོ་སླར་འཕང་བས་ཚངས་པའི་མཁུར་ཚོས་སྣད་པ་ན། ཡི་གེ་ཨ་ཐ་ཞེས་པའི་སྒྲ་བྱུང་བ་དང་། དེས་བསྐུལ་ཏེ་སྔོན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དུ་གསུངས་པའི་གསོ་དཔྱད་དྲན་ནས། ཚངས་པ་རང་གིས་གསོ་དཔྱད་འབུམ་པ་བཅས་མཛད་པའི་གསོ་རིག་གི་ཐོག་མར་སྨོས་པ་ལ་བཀྲ་ཤིས་པའི་དགོས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། སྐབས་དབྱེ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ཡང་དེ་ནས་སུ་བསྒྱུར་ཏེ། དེ་སྒྲ་སྔ་མའི་རྣམ་གྲངས་འདས་པ་སྟོན་པ་དང་། ནས་སྒྲས་ཕྱི་མའི་མ་འོངས་པ་སྟོན་པའི་ལྷག་བཅས་ཀྱི་སྒྲ་སྟེ་མཚམས་སྦྱར་བའི་ངག་གོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译
总结一章节等。一、一、老年病治疗二、二、尸体根本与隐秘病三、三、儿童病、妇女病、毒四、一、三过患；五、伤口、鬼魅；六、腔内与上身；八、二、脏腑、容器与先天性伤十六；一、热病十九、疹病一，询问有九十二等。从此以下无注释，至此根本续难点注释完毕。对此的疏解注释另有专文。
八支甘露精华密续教义的第二部分《解释续》的难点注释
首先，题名的含义是：伤害人的身体生命的病魔、鬼怪、非时死亡等灾难称为"魔"，对治它的是"甘露"。这是从"姆利塔"（死亡）词根加上否定前缀短音"阿"构成，意为不死或长生，作为食物之意而翻译为"甘露"，也可结合古代故事来解释。"精华"是从"赫利亚"（搅拌）词根构成，如同从牛奶
10-3-4b
中提取黄油一样，是这些法的精髓或最终要点，因为它是有益于身体生命的最胜方法或精要。这是依据其功德而安立的名称。
就所诠内容而言，医学的所有内容归纳为八个部分，整体为医学。"密"是从"隐藏"词根构成的"古呵"，意为秘密或隐藏：对何人保密？对不适当的器皿保密。保密什么？此续部。为什么保密？因为这种通过多种方法极为殊胜的教授难以获得，如同狮子奶一样，向适宜与不适宜的器皿传授会产生多种过患和功德。"教授"是指非臆测与技术性知识，而是药师佛和仙人传承所见之义，通过如理明示而确立。"续"是指这样的文义整体从头至尾连贯相续如同花环般贯穿。
或者说，外道和推理无法经受考验的深奥难解的医疗密法，通过这部仙人持明传承的口诀，明显确立，故称为"密教授"。这是依据能诠而言。将其文义特点无余宣说的著作称为"续"。
"其后"，一般来说，这个词的梵语"阿塔"是源自吠陀的吉祥语，如所说："字母'阿'和'塔'这两个，是从梵天脸颊
10-3-5a
破裂中生出的，所以它们是吉祥的。"据说，过去毗湿奴从罗睺手中偷取甘露，梵天的轮子割断了他的头，轮子返回时擦伤了梵天的脸颊，发出"阿塔"的声音。由此想起了佛陀过去在世间宣说的医术，梵天自己创作了《医学十万颂》等，作为医学的开端，具有吉祥的作用。章节分段的词义也翻译为"其后"，"其"字表示前面的过去，"后"字表示后面的未来，是连接性的语词。


 དེ་ཡང་རྩ་བ་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་གསུང་ཚར་བའི་རྗེས་ཐོག་དེ་མ་ཐག་པ་དེ་ནས། རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་གསང་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་སྨྲ་བའི་བདག་ཉིད་འགགས་པ་མེད་པ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པ་སེང་གེ་ལྟ་བུ། ཕྱོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པས་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པ། ཡང་ན་བཤད་རྒྱུད་འཆད་པ་ལ་ཞུམ་པ་མེད་ཅིང་། རིག་པའི་གནས་གཞན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་ན་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་ཞེས་བྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། ༈ །ལྡེབ་གཉིས་པའི་ཉིན་ཕྲེང་གསུམ་པར། འགྲོ་དྲུག་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་མི་ལུས་ལ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ཡང་གསང་
10-3-5b
སྔགས་བླ་ན་མེད་པའི་དགོངས་པ་བཞིན། ལས་ཀྱི་སར་སྐྱེས་ཤིང་ཁམས་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་དམ་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་མི་ཡི་ལུས་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་གཞན་དྲུག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཤིང་གཙོ་བོར་གྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་མིའི་ལུས་དེ་ནི། རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་གསུམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ནད་ཀྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་ཀྱང་། རྐྱེན་དང་མ་ཕྲད་པའི་སྐབས་སུ་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པས་མི་ན་བ་ཡིན་ལ། མི་ན་བ་དེའི་ངང་དུ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་དང་། གལ་ཏེ། དུས་གདོན་ཟས་སྤྱོད་ཀྱི་དབང་གིས་ན་བར་གྱུར་པའི་ཚེ། མྱུར་དུ་གསོ་བ་དང་། ཇི་སྲིད་ཚེའི་ཕུགས་སུ་འཁྱོལ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་དམ་པའི་ཆོས་ལུགས་མངོན་པར་འཐོབ་པ་དང་། ཟང་ཟིང་དང་འཕགས་པའི་ནོར་གྱིས་ཕྱུག་པ་དང་། ཚེ་འདི་དང་ནམ་བཞག་གཏན་གྱི་བདེ་བ་སྟེ། མདོར་ན་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཆར་དུ་སྒྲུབ་ཕྱིར་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་བསླབ་དགོས་པར་བསྟན་ནས། བསླབ་བྱ་དེ་ཡི་དོན་རྣམས་མདོར་བསྡུ་ན། རྣམ་པ་བཞི་ཁོ་ནར་ངེས་ཏེ། དེ་ལས་མང་མི་དགོས་ཉུང་ན་མི་འདུ་བ་ཡིན་པས་སོ། ༈ །ཕྱི་རྒྱབ་སྲིབ་ཕྲེང་དྲུག་པར། འབྱུང་ལྔ་ཚོགས་པ་མངལ་དུ་ཆགས་པའི་རྒྱུ། །ཞེས་སོགས་ནི། དེ་ཡང་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་སྐྱོན་མེད་པ་དང་། རྣམ་ཤེས་ལས་ཉོན་གྱིས་བསྐུལ་བ་ཕྲད་པ་ནི་མངལ་ཆགས་པའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ཡང་འབྱུང་བ་ལྔ་པོ་ཚོགས་ནས་སོ། །དེ་གང་ལ་ཡོད་ན། ཁུ་ཁྲག་སེམས་གསུམ་གྱི་འབྱུང་བ་ལྔ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁུ་
10-3-6a
ཁྲག་ལ་རང་ཆས་ཀྱི་འབྱུང་ལྔ་དེ་ལ། བར་དོའི་རྣམ་ཤེས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་འབྱུང་ལྔས་གསོས་བཏབ་སྟེ་ལུས་གྲུབ་པའོ། །དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས། དང་པོ་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་རླུང་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་དང་། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་ལ་དེ་དག་སྐད་ཅིག་མངལ་དུ་ཚོགས་ཤིང་འདུས་པ་ལས་ལུས་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་ལྟར། ཡིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་གདངས་ཟང་ཐལ་སྐྱེ་བའི་རང་རྩལ་འཕྲོ་བའི་རླུང་གིས་གཡོས་པ་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་དེའོ། །དེ་ཡང་ཡིད་འདི་འབྱུང་བ་ལྔའི་འབྱུང་ཁུངས་ཏེ། འབྱུང་བ་སེམས་ལས་བྱུང་ཚུལ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། ཆུ་ནི་སེམས་ལས་འབྱུང་བས་ན། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆུ་ཡི་ཁམས། །གལ་ཏེ་ཆུ་ཉིད་གཞན་དུ་ན། །ཤི་ནས་ཅི་སྟེ་ཆུ་མི་འབྱུང་། །རྣམ་ཤེས་མེ་རུ་འགྱུར་བས་ན། །ལུས་ལ་དྲོ་བ་ཉིད་དུ་ངེས། །ཡེ་ཤེས་འཕྲོས་པས་ལུས་ལ་ནི། །ཅི་སྟེ་དྲོ་བ་ཉིད་མི་སྣང་། །རྣམ་ཤེས་རླུང་ཉིད་ལུས་དག་ལ། །འབྱུང་འཇུག་དབུགས་ནི་དུ་བ་འདྲ། ། ཡེ་ཤེས་འཕྲོས་པས་ལུས་དག་ལ། །དེ་དག་ལ་ཡང་དབུགས་མེད་དོ། །སེམས་ནི་ས་རུ་འབྱུང་བས་ན། །ལྕི་བ་རྒྱུ་ནི་སྣང་བ་ཉིད། །ཡེ་ཤེས་འཕྲོས་པའི་ལུས་དག་ནི། །ཆུ་ཡི་སྟེང་དུ་ལྡང་བའོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་མ་ལྔ་ཆར་ཡང་། །ལྔ་ཆར་གཅིག་གི་ངོ་བོས་བསྟན། །གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཤེས་བྱས་ནས། །རྣལ་
10-3-6b
འབྱོར་པ་ཡི་གནས་པ་ལྟའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译
根本心续刚说完后，紧接着，诸佛语言无尽庄严轮、言说本体无碍、外道一切辩论者不能击败如狮子般、充满一切方位而威严，或者说，在讲解解释续时毫无畏缩，以智慧领域压倒其他领域，因此称为"狮子言说"三摩地。
10-3-5b
第二页第三行："六道中以人身为主"，这是指根据无上密续的意趣，生于业地并具有六大种，有缘修行正法的人身胜过其他天等六道，是最为殊胜的。如此殊胜的人身，虽然本性上由风、胆、痰三者自然形成疾病的本质，但在未遇缘起时以潜伏方式存在而不生病。为了长时维持这种无病状态，如果因时节、鬼魔、饮食行为而生病时，能迅速治愈，延长寿命，获得世间和正法的成就，富有物质和圣者财富，当下和未来永久的安乐——总之，为了同时成就世间和出世间一切目的，必须学习医学理论。
这些学习内容概括起来，完全确定为四类，不需要更多，少了则不全面。
背面第六行："五大种集合是胎儿形成之因"等，父母的精血无缺陷，与业惑所激发的意识相遇，是胎儿形成的原因，这是由五大种集合而成。这存在于什么中呢？存在于精、血、心三者的五大种中。精
10-3-6a
血中自有的五大种，加上中阴识共存的五大种滋养，从而形成身体。正如尊师勇识所说："首先是父母的精血无风等缺陷，以及具有业和烦恼的意识，与此同时有极其微细超越感官范围唯瑜伽士能知的空等五大种，这些在刹那间在胎中集合并形成身体。"这是意识的自然光明透明生起的自性力所散发的风所引动的五大种的显现。
这个心是五大种的来源，五大种从心中产生的方式，如《金刚四座》中所说："水从心中生起，故识为水界，如果水是他物，死后为何不出水？识变为火故，身体确定为暖，智慧散发时身体中为何不显暖？识即是风在身中，出入气息如烟，智慧散发时身体中也无气息。心生为地故，沉重因显现，智慧散发的身体则浮于水上。身体的五分量也以五分之一的本性显示，了知成为一体后，观察瑜伽
10-3-6b
士之住处。"


 །རྣམ་ཤེས་དང་འབྱུང་བ་དེ་དག་ཕན་ཚུན་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་ཏེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐིག་ལེའི་རྒྱུད་ལས། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འདི་དག་ནི། །སྲོག་གི་རྟེན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཡང་ན་སྲོག་གིས་དེ་རྣམས་བརྟེན། །ལེགས་སྐྱེས་དབང་མོ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཆགས་སོ། །དེ་ཡང་ཁུ་ཁྲག་ལ་སྐྱོན་ཨེ་ཡོད་ནི་མངལ་མ་བཟུང་བའི་སྔོན་དུ་ཕ་མ་གང་རུང་གི་ཁུ་ཁྲག་ནད་སོགས་ཀྱིས་འཛག་པའི་ཚེ་རླུང་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཨེ་ཡོད་བརྟགས་ལ། དེ་ཡོད་ན་མངལ་དབྱེ་མི་ལོ་བས། དེ་བསལ་བའི་ཆོ་ག་བྱ་དགོས་ཏེ། ཡན་ལག་བརྒྱད་པར། རླུང་ལ་སོགས་པས་གནོད་གྱུར་པ། །རང་གི་སྨན་གྱིས་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་མངལ་དུ་ཆགས་པ་དེའང་ལས་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་འཛོམས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མེ་ཤེལ་དང་སྤྲ་བ་ལྟར་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་བྱུང་བ་ན་འདི་ནི་འདིའོ་སྙམ་པ་དང་། ཆགས་སྡང་གི་བློ་བྱུང་བ་དང་མཐོང་སྣང་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་མངལ་དུ་ལས་ཀྱིས་འཕེན་ནོ། །དེ་ཡང་མངལ་དུ་འཇུག་པའི་ཚུལ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དོ། འབྱུང་བ་ལྔ་མེད་ན་ལུས་མི་གྲུབ་པའི་ཚུལ། ས་མེད་ན་བུམ་པ་ཆུས་བཀང་བ་ལྟ་བུ་སྲ་བ་མི་འགྲུབ། ཆུ་མེད་ན་བྱེ་སྐམ་ལྟར་ལྷན་དུ་མི་སྡུད། མེ་མེད་ན་ཤ་ཉི་མས་མི་སྐམ་པ་ལྟར་རུལ་ཞིང་མྱགས་པ་དང་སྨིན་མི་ནུས་ཏེ་ནུས་པར་སྨིན་པ་མེའོ། །རླུང་མེད་ན་ཡར་འཕེལ་བ་མེད་པ་གྲོད་པ་དབུགས་ཀྱིས་མ་བུས་པ་ལྟ་བུ། ནམ་མཁའ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་མོད་སྟོང་པའི་གོ་ཕྱེ་བ་ལ་བཏགས་པ་སྟེ་དེ་མེད་ན་བུ་ག་སྒོ་དགུ་སོགས་གོ་སྐབས་མི་ཕྱེད་པས་གོང་བུ་ཁོ་ནར་འགྱུར་
10-3-7a
བར་རིགས་པས་ན་ལུས་འབྱུང་བ་ལྔའོ། ༈ །ལྡེབ་གསུམ་པའི་སྲིབ་ཕྲེང་དང་པོར། ས་ལས་ཤ་དང་རུས་པ་སྣ་དྲི་བསྐྱེད། །ཅེས་སོགས། བྱེ་བྲག་ས་ལས་ཤ་རུས་སོགས་སྲ་བའི་ཆ་ཤས་དང་། སྣའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ཟངས་ཁབ་གཤིབས་པ་ལྟ་བུ། དེའི་ཡུལ་དྲིའི་རང་བཞིན་རྣམས་སྐྱེད་དོ། །ཆུ་ལས་ཁྲག་སོགས་ལུས་ན་པའི་ཆ་ཤས་དང་། ལྕེའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ཟླ་བ་བཀས་པ་ལྟ་བུ། དེའི་ཡུལ་རོའི་རང་བཞིན། མེ་ལས་དྲོད་དང་པགས་མདོག་གསལ་བ་དང་མིག་གི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ། དེའི་ཡུལ་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན། རླུང་ལས་དབུགས་དང་པགས་པ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་བྱ་རེག་ན་འཇམ་གྱི་པགས་པ་ལྟ་བུ། དེའི་ཡུལ་རེག་བྱའི་རང་བཞིན། ནམ་མཁའ་ལས་བུ་ག་སྟོང་པའི་རང་བཞིན། རྣ་བའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་གྲོ་གའི་འཛེར་བུ་གཅུས་པ་ལྟ་བུ། དེའི་ཡུལ་སྒྲ་ཡི་རང་བཞིན་སྐྱེད་དོ། །བཤད་མ་ཐག་པའི་རྒྱུ་བྱེད་ལས་རྣམས་ཀྱང་མདོར་ན་སྐྱེ་བ་གཞན་དང་གཞན་དུ་གོམས་ཤིང་འདྲིས་པའི་དབང་ལས་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུའི་བྱ་བ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འཇུག་པའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་རིམ་པས་མཆེད་པ་ལས་འབྱུང་ཞིང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་རྣམ་པར་གཡོས་པའི་འདུ་བྱེད་རླུང་གིས་བྱས་པའི་སྣ་ཚོགས་འཁྲུལ་པའི་ལས་མང་པོ་རིམ་མཆེད་དུ་གྱུར་པ། ཁུ་ཁྲག་ལས་ཕུང་པོར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། ༈ །ལྡེབ་བཞི་པའི་ཉིན་ཕྲེང་གསུམ་པར། དྲུག་པ་ལྟེ་བ་ལ་བརྟེན་སྲོག་རྩ་ཆགས། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ཡང་དུས་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་སྡེ་ལས་མངལ་དུ་འཇུག་པ་
10-3-7b
ཁྱབ་འཇུག་གི་འཇུག་པ་བཅུ་དང་ཚུལ་མཐུན་པར་གསུངས་ཀྱང་། འདིར་རླུང་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དང་མཐུན་པའོ། །དེ་ཡང་ཉ་རུས་སྦལ་ཕག་གི་གནས་སྐབས་གསུམ་གྱིས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译
识与五大种互为依托而存在，如《大手印点滴续》中说："这些大种应当知，是为生命之所依，或者生命依于它，善生女神应当知。"就这样形成。
检查精血是否有缺陷，是在受孕之前父母任何一方的精血因病等流失时，检查是否有风等缺陷。如果有缺陷，则不能受孕，必须进行消除的仪式。如《八支》中说："被风等损害者，应以对应药物治疗。"
如此在胎中形成也是因业和因缘和合，就像火晶与干草一样，父母精血生起时想"这是这个"的念头，生起贪嗔的心以及各种视觉感知，由业力推动入胎。入胎的方式有四种。
五大种若缺则身体不能形成的道理：无地则如水灌满的瓶子一样无法形成坚固；无水则如干沙一样不能凝聚；无火则如阳光不能干燥肉一样腐烂溃败无法成熟，因为成熟为火的作用；无风则无法增长，如未用气吹胀的皮囊；虚空虽是无为法，但指空间的打开，没有它则九窍等空间不能打开，只会
10-3-7a
成为一团块，因此身体由五大种构成。
第三页背面第一行："地生肉和骨，鼻和气味"等。
具体来说，地产生肉、骨等坚固的部分，以及鼻的实体感官（形如铜针并列），及其对象气味的本性。水产生血等身体湿润部分，舌的实体感官（形如新月），及其对象味道的本性。火产生体温和肤色的明亮，眼的实体感官（形如麻花），及其对象色彩的本性。风产生呼吸和皮肤即身体的实体感官（形如摸鸟时柔软的皮肤），及其对象触觉的本性。虚空产生空洞的本性，耳的实体感官（形如卷起的竹皮），及其对象声音的本性。
刚刚所说的这些因、作用、功能，简言之，是由于在不同的转生中熟习和亲近的力量，自然趋向各种行为，从而显现各种逐渐扩展的现象而生起和形成。意识激发形成的风造成的各种迷乱行为逐渐扩展，如同精血形成为蕴。
第四页正面第三行："第六，脐部生成命脉"。
虽然在时轮等续部中说入胎的过程与毗湿奴的十种化身相符，但这里关于风等的作用是与菩萨藏相符的。具体是通过鱼、龟、猪三个阶段。
10-3-7b
;


 །དེ་ལ་འདིར་བཀྲ་འབུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་སྲོག་པ་རྩ་ནི། ཁྲག་རྩ་ནག་པོར་འདོད་ལ། དབུ་མ་སོགས་ནི་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་ལས་བཤད་པ་འདིར་ཁུངས་མི་བསྒྲིགས་ཞེས་ཟེར་ཀྱང་། འདིར་དབུ་མར་རོ་རྐྱང་གི་རྣམ་བཞག་སོགས་རྒྱུད་སྡེ་ལྟར་རྒྱས་པར་མ་བསྟན་ཀྱང་། སྦས་ཚུལ་དུ་སྟོན་ཏེ། རྒྱུད་འདི་གནད་ཟབ་མོ་རྟོགས་པའི་ལུང་མེད་པའི་ཕྱི་རོལ་པའི་བསྟན་བཅོས་ལྟ་བུ་མིན་ལ། སྨན་བླ་དྲང་སྲོང་རིག་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་ལུང་ཁྱད་པར་བ་ཡིན་ཅིང་། དེ་དག་གིས་གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་ལུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་རོ་རྐྱང་གིས་མ་བསྐྱེད་ཅིང་ལུས་ལ་དེ་དག་མི་གནས་པ་གསར་དུ་བསྒོམ་པ་ནི་མིན་ཏེ། རྡོ་རྗེའི་ལུས་ལ་རང་བྱུང་དུ་ཡོད་པའི་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་གནད་དུ་བསྣུན་པས་རང་བྱུང་གིས་རང་སར་རྟོགས་པས་སོ། །དེས་ན་རང་ལུགས་ཟུར་མཁར་ཕྱི་མའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྲོག་པ་རྩ་ཞེས་ལྟེ་བ་ལས་གྱེས་པར་གསུངས་བ་འདི་ཆོས་ཅན། དབུ་མ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་རླུང་༡ཨ་ཡི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟེན་ཡིན་པ་གང་ཞིག འཁོར་ལོ་༢བཞིའམ་དྲུག་གི་སྲོག་ཤིང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྩ་ཐམས་༣ཅད་ཀྱི་ཐོག་མར་ཁོ་ནར་ཆགས་པའི་རྩ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྤྱན་གཟིགས་འགྲེལ་པ་ལས། སྲོག་ནི་ཀུ་སུ་མ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པའོ། །ཤིན་ཏུ་ཡིད་བཟང་མའོ་ཞེས་དང་།
10-3-8a
དབུ་མར་སྲོག་རླུང་བརྟེན་པར་བྱས་པའི་ཚེ་ན་མེད་པ་ལྟར་རོ་ཞེས་དང་། ཐོག་མར་ལུས་སྐྱེད་གཞིར་གྱུར་པ་དབུ་མ་སྲོག་རླུང་བཅས་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྡོམ་འབྱུང་ལ་སོགས་པ་ལས། རྩ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབུས་ན་གནས་ཤིང་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་གསུངས་པ་སྟེ། འཁོར་ལོ་དྲུག་གི་དབུས་ན་ནི་ཞེས་སོགས་དང་། སྙིང་གའི་ཆུ་སྐྱེས་དབུས་སོན་པ། །ཆུ་ཤིང་མེ་ཏོག་ལྟར་སྟོང་པ། །ཧམ་ནི་འཕྱང་ཞིང་འོག་ཏུ་བལྟ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ནང་དོན་རང་འགྲེལ་ལས། ལུས་གྲུབ་པའི་སྲོག་རླུང་རྟེན་དབུ་མ་སོགས་དང་། ད་ལྟ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་རྟེན་སྲོག་ཆེན་པོའི་རླུང་ནི་གང་ནས་ཡོད་པ་དབུ་མ་སྟེ་འདི་ལ་དུས་འཁོར་ལས་སྟེང་སྒྲ་གཅན་འོག་དུས་མེར་བཤད་དེ། རླུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་དེར་བརྟེན་པས་སོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། སཾ་བུ་ཊ་ལས། སྤྱི་བོ་ལྟེར་སོན་འཁོར་ལོ་ནི། །ཨེ་ཡི་དབྱིབས་སུ་ཡང་དག་གནས། །སྙིང་དང་མགྲིན་པར་ཡང་དག་གནས། །ཧཾ་གི་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་བརྗོད། །ཞེས་གསུངས་དེའི་མིང་ལ་སྲོག་རྩར་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྲོག་རླུང་གི་རྟེན་རྩ་གང་ཞིག ལུས་སྐྱེད་གནས་འདོར་པའི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ཡང་ས་ར་ཧས། རླུང་དང་འགྱུ་བ་རྩ་ཆེན་སྲོག་པ་རྩར་ཚུད་ན། །ཐ་མལ་ཤེས་པ་ངང་གིས་འགགས་པ་གདོན་མི་ཟའོ། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་དེའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས། ཨ་བ་དྷུ་ཏི་ཀུ་སུ་མ། ཀུན་འདར་མ། ཕྲ་བའི་གཟུགས། སྲོག་པ་རྩ། དབུ་མ། ནང་གི་ཤིང་གཅིག སྲོག་གི་སྐུད་པ། ལམ་པོ་ཆེ་ཟེར་རོ། །མར་སྣ་དུང་ཅན་མ། ཡར་སྣ་སྒྲ་གཅན་ཟེར་རོ། ༈ ལྡེབ་བཞི་པའི་སྲིབ་ཕྲེང་དང་པོར། རྩ་ལྔ་པ་ལ་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་འབྱུང་།
10-3-8b
ཞེས་པ་ནི། རླུང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རེ་རེ་ནས་སྲོག་གི་རླུང་ལས་སྤྲོས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་། ལུས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པའི་རྩ་དབུ་མ འམ་སྲོག་པ་རྩ་ཁོ་ནས་བྱུང་སྟེ། སམ་བུ་ཊི་ལས། རྐང་པ་ནས་ནི་སྤྱི་མཐར་ཐུག །རྐུད་པ་གཅིག་ལས་ཡང་དག་འབྱུང་། །ཞེས་གསུངས། སྲོག་གི་རླུང་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译
对此，有些学者如察安百万巴等认为命脉是黑色血脉，而中脉等是密续中所说的，在此不应当引用为依据。虽然这里没有像续部那样广泛解释中脉、左右脉等的安立，但确实是以隐含方式教导的。因为这部续不像是没有理解深奥要点、缺乏教证的外道论著，而是药师佛和仙人持明们的特殊口诀，是为了如实显示他们所确立的身体而宣说，所以中脉、左右脉不是新造而成，也不是身体中不存在而需要重新修习的，而是通过点击金刚身中自然存在的脉、风、明点，自然在原处了悟的缘故。
因此，依据祖卡后代的传承解释如下：所说的"从脐部生出的命脉"这一有法，是中脉，因为它是持有阿形生命气的所依，是四轮或六轮的中轴，是最早形成的所有脉之首要脉。第一因成立，如《观自在释》所说："生命是花朵，即极空性，极善意女。"又说："当生命气依止中脉时，如同不存在一样。"又说："最初作为身体生成的基础是具有生命气的中脉。"
10-3-8a
第二因成立，如《三昧耶源续》等所说："安住于所有脉轮中央并产生一切"，如说"在六轮中央"等。又说："到达心间莲花中央，如同空心花茎，'哈姆'字下垂向下望。"又如《内义自释》所说："形成身体的生命气所依中脉等，以及现在阿赖耶识所依的大生命气所在之中脉，在时轮中说上为罗睺下为火时，因为一切风都依靠它为根本。"第三因成立，如《胜乐金刚》所说："顶与脐之轮，安住为伊形，心及喉处安，宣说为杭形。"
命名为命脉的理由是：它是生命风的所依脉，是身体生住死的根本。如萨拉哈所言："风与动能入于大脉命脉时，平常意识自然停止无疑。"此外，它的异名包括：阿瓦杜提花、普颤女、微细形、命脉、中脉、内单木、生命线、大道。下端称为白色导管，上端称为罗睺。
第四页背面第一行："第五脉中生风行"
10-3-8b
这意味着所有这些风每一个都只是从生命风散发而来，而且身体的形成只来自于中脉或命脉。如《胜乐金刚》所说："从足至顶尽，均从一线生。"应当了解，生命风是从识界生起的。


 །༈ ལྡེབ་ལྔ་པའི་ཉིན་ངོས་གཅིག་ལེའུ་གསུམ་པའི་ནང་འདྲ་དཔེ་ཕུང་པོའི་གནས་ལུགས་བསྟན་པ་ནི་ཞེས་པ་ནི། སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་ལུས་དྲང་པོར་སྐྱིལ་ཀྲུང་བྱས་ལག་པ་ཕྱི་ལ་དཔྱངས་བ་ནི། དཔེ་ཅི་དང་འདྲ་ན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་ཚུལ་དུ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་དཔེ་འདི་ལྟ་བུས་གནད་མི་གནད་སོགས་ཀྱི་ཚུལ་དང་། གནས་ལུགས་འོལ་སྤྱི་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་ལས་ཚིག་ལ་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། ༈ །ལྡེབ་ལྔ་བའི་སྲིབ་ངོས༥༠་ལེའུ་བཞི་པའི་ནང་། རུས་པའི་ལྡངས་ཚད་རུས་རིགས་ཉི་ཤུ་གསུམ། །ཞེས་པ། རུས་རིགས་ཉེར་གསུམ་ནི། ལྟག་པ། ཐོད་པ། རྣའི་ཁྲུང་ཁྲུང་། སོ། མ་མགལ་བཅས་མགོ་ལ་ལྔ། སྒལ་ཚིགས། དེའི་བྱ་འདབ། གཞུག་ཏོ། དཔྱི་རུས། སོག་པ། སྒྲོག་རུས། བྲང་རུས། རྩིབ་མ། ལྷ་རུ་རྩེ་བཅས་བྱང་ཁོག་ལ་དགུ། དཔུང་རྐང་། རྗེ་ངར། ལག་མགོའི་རུས་པ་སྟེ་ལག་པར་གསུམ། བརླ་རྐང་། ལྷང་། རྗེ་ངར། སྲེ་ལོང་། རྐང་མགོའི རུས་པ་སྟེ་རྐང་པ་ལ་ལྔ། རྐང་ལག་གཉིས་ཀྱི་སེན་མོ་བཅས་ཡན་ལག་དགུ་སྟེ། རུས་རིགས་ཉེར་གསུམ་མོ། ༈ །རུས་པའི་དུམ་བུ་
10-3-9a
སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི། མགོ་ཐོད་དུམ་བུ་བཞི། འགྲམ་པ་གཉིས་ས༣༢ོ། །རྣ་བ་ནས་མིད་པའི་བར༢༠། མིག་རུས ༤ །སོར་མོ་དང་བཅས་པའི་ཉེར་ལྔ་གཉིས༥༠། ཕྲག་བྱིན་པ་གཉིས་ལ ༤ །ལྟག་རྒྱབ་ལ ༨ ། སྒལ་ཚིགས་༣༢། དེ་བཞིས་བསྒྱུར་བ༡འ༢ི༨། རྩིབ་ལོགས་གཉིས། རྩིབ་རིང་ཐུང༢༤་། རྐང་ས༥ོར༠་བཅས་༣ ས༦༠ོ། །ཚིགས་ཆེན་བཅུ་གཉིས་ནི། དཔུང་། གྲུ། མཁྲིག དཔྱི། པུས། སྲེ་ལོང་ཚིགས་གཉིས ༡༢། ཚིགས་ཕྲན་སུམ་བརྒྱ་དང་བཅུ་གསུམ་ནི། ལག་སོར་ལྔ་ལ་གསུམ་རེ་གསུམ་རེ་བཅོ་ལྔ་གཉིས ༣༠།། གྲེ་མཁྲིག་གཉིས་ཀྱི་ཚིགས་ཆེན་འོག་ཚིགས་ཆུང་རེ་བཅས༤ ། དེ་བཞིན་རྐང་སོར་པུས་ལོང་ཚིགས་ཕྲན་བཅས༣༤ །བྱང་ཁོག་རྩིབ་མ༢༦། སྒལ་ཚིགས༢༨། ཕྲག་མཇིང་གཉིས་གཉིས་བཞི་དང་ལྟག་རུས་༥ ཏེ། མགོ་ལ་འགྲམ་པ་ཡས་མས་གཉིས༤ ། སོ་ཡི་རྩ་བ ༣༢། མིག་རུས་ལ༤། མཁུར་ཚོས་ལ༢ ། མིག་སྲུབ༡། རྣ་མིག་བར༢༠། ཚིགས་ལོག་པོར་སོང་བས༤༠ ། མགོ་ལ ༨༣། བསྒྲིལ་བ༣ ས༡༠། ཆུ་བ་བཅུ་དྲུག་ནི། མགྲིན་༢ཆུ ། ལྟག་ཆུ། གཉིས་ཏེ་རྐེ་ལ༤ །ལག་རར་གྲུ་ཁུག མཁྲིག་༢ཆུ་སྟེ་ལག་གཉིས་ལ༤། རྐང་བར་རྟིང་༢ཆུ ། སྦལ་མགོ་ནས་ནི་ལོང་གདོང་ཆུ་བ༢ ། སྒྱིད་ཁུག༤ སྒལ་འདབ༢ ། དེ་གཉིས་མི་འདྲ་བ་ཡོད། རྒྱུས་པ་ནི་ནམ་ཚོང་མན་༣ ལ༠༠། ཡན་ལག་བཞི་ལ ༧༥་རེ། ༣༠༠ ལུས་བྱིངས་༣ ལ༠༠་སྟེ། དགུ་བརྒྱའོ། ༈ །ལྡེབ་དྲུག་པའི་ཉིན་ངོས༡༠། ཆགས་པའི་རྩ་ནི་ལྟེ་བ། ཞེས་པ། ཆགས་པའི་རྩ་ནི་ལྟེ་བའི་འཁོར་ལོ་ལས་རྩེ་མོ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་དུ་གྱེས་པ། དེ་ལས་ཆུའམ་ཟླ་བ་རྒྱུ་བའི་རྩ་ལུས་
10-3-9b
ཀྱི་གཡོན་ཕྱོགས་ནས་བརྒྱུད་དེ་སྙིང་ཁ་དང་། མགྲིན་པ་སྤྱི་བོའི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་འདུས་ཤིང་། གཞན་དུ་གྱེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོང་བའི་རྩ་དཀར་པོ་དེར་བརྟེན་ཀླད་པ་ཆགས། ཁྲག་ཁམས་མེ་ཁམས་རྒྱུ་བ་ལུས་གཡས་རྒྱུ་བ་ལུས་གཡས་བརྒྱུད། མཆིན་པའི་ལུང་ཆེན་དང་དྭངས་མ་ལེན་པའི་རྩ་ལ་ཟུག དེའི་ཡལ་ག་གཉིས་ཚིགས་པ་བཅུ་གསུམ་པར་སོང་བ་དེར་བརྟེན། སྲོག་རྩ་ནག་པོ་ཡན་ལག་བཅས་པ་ཆགས་པའོ། །རྩ་གཅིག་རླུང་ངམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་རྒྱུ་བ་ལུས་ཀྱི་དབུས་དྲང་ཐད་ནས་གྱེན་སོང་སྔར་ལྟར་ལ། དེའི་རྩེ་མོ་གཅིག་འོག་ཏུ་ཐུར་ཟུག་པ་དེ་ལ་བདེ་ཁམས་རྒྱུ་བའི་གསང་གནས་ཆགས་པའོ། །དེ་ཡང་རླུང་ནི་སྨད་ན་གནས་ཏེ། ཐིག་ལེ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་རླུང་གཉིས་ཀའི་ཉེར་ལེན་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས། འདོད་ཆགས་ཀྱང་ཐིག་ལེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ཤིང་། འདོད་ཆགས་དེ་ལས་རླུང་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲས་བུ་གསུམ་སྨད་ན་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་གློ་བུར་དུ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ལུས་ཀྱི་སྨད་ཉིད་ནས་འཁྲུགས་ཤིང་སྐྱེ་བར་མཐོང་བས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译
第五页正面第一行：第三章示现蕴体状态的譬喻
一个人身体正直盘腿，双手外垂，这像什么呢？如同转轮王的宫殿形式。通过这样的比喻，可以大致了解要点与非要点等的方式和本质，而不应执着于文字。
第五页背面第五行：骨骼总量为二十三种骨类
二十三种骨类是：枕骨、颅骨、耳骨、牙齿、颚骨，头部共五种；脊椎、翼状突、尾骨、髋骨、肩胛骨、锁骨、胸骨、肋骨、肩锐突，躯干共九种；上臂骨、前臂骨、手部骨骼，手臂共三种；大腿骨、胫骨、胫前骨、踝骨、足部骨骼，腿部共五种；手足的指甲等肢体九种，总共二十三种骨类。
骨块
10-3-9a
三百六十块，即：头颅四块，两颌三十二牙，耳部至咽部二十块，眼骨四块，包括手指在内的两只手各二十五块共五十块，肩胛两块共四块，颈背八块，脊椎三十二块，乘以四得一百二十八块，两侧肋，长短肋二十四块，脚趾五十块，总计三百六十块。
十二大关节是：肩、肘、腕、髋、膝、踝各两个，共十二个。三百一十三个小关节是：每个手指五个，每指三个关节，共十五个，两手三十个；两个手腕各有大关节下方的小关节共四个；同样足趾、膝、踝小关节共三十四个；躯干肋二十六个，脊椎二十八个，肩颈各两个共四个和枕骨五个；头部上下颌四个，牙根三十二个，眼骨四个，颊骨二个，眼窝一个，耳目之间二十个，错位关节四十个；头部总计八十三个；总计三百十个。
十六个水囊是：喉二囊，颈囊二个，颈部共四个；手臂肘窝、腕二囊，两手共四个；足部跟二囊，从踝头到踝前水囊二个，膝窝四个，背翼二个，这两种情况有所不同。韧带是从胸以下三百条，四肢各七十五条共三百条，身体其余三百条，总计九百条。
第六页正面第十行："生成脉为脐部"
生成脉从脐轮分出不同的三个顶端，其中水或月亮运行的脉从身体
10-3-9b
左侧经过，汇入心、喉、顶轮，以及其他分支方式行进的白色脉依靠它形成脑。血界和火界运行的脉经由身体右侧，接入肝脏大窦和净分摄取脉。它的两个分支前往第十三关节，依靠它形成黑色命脉及其支分。一条风或智慧界运行的脉从身体正中向上行进，如前所述，它的一个顶端向下插入，在此形成运行乐界的秘密处。
风居于下部，精液是欲望和风两者的亲因及俱有缘，欲望也依精液而存在，并且从欲望中生起风的缘故，因果三者皆居于下部。可以看到，当欲望突然生起时，从身体下部就开始搅动和生起。
;


 །དེ་ལྟར་ཀླད་པ་གཏི་མུག་བད་ཀན། ཁྲག་མཁྲིས་པ་ཞེ་སྡང་གི་ཉེར་ལེན་དུ་གྱུར་པ། རྒྱུ་ཉོན་མོངས་གསུམ། རྐྱེན་ཀླད་ཁྲག་ཐིག་ལེ། འབྲས་བུ་ཉེས་གསུམ་སོ་སོར་སྟོད་སྨད་བར་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དབུ་མ་སོགས་སུ་བཤད་པ་མ་ཏིའི་རང་ལུགས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །༈ ལྡེབ་དྲུག་པའི་སྲིབ་ངོས༤༠། གཅིག་ནི་བླ་དང་འདྲ་སྟེ་འཁྱམས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི། མི་ལ་ལུས་སེམས་ལྷན་དུ་འགྲོགས་པའི་ཡུན་དེ་ལ་ཚེ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཚེ་
10-3-10a
གནས་པའི་རྩ་གསུམ་ཡོད་པ་ནི། གཅིག་ནི་འབྱུང་ལྔའི་དྭངས་མ་ཁམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཉིད་འཕེལ་ཟད་དུ་གྱུར་པ་ལུས་ལ་རྒྱུ་བ་ནི། དཔལ་བརྟག་པ་གཉིས་པར། །བཅོ་ལྔའི་ཆ་ཡི་བདག་ཉིད་ཀྱི། །ཟླ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་འགྱུར། །བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཨཱ་ལིའི་གཟུགས། །རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་དེའི་ཆ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབབ་ལྡོག་བཀྲམ་པས་བཅིང་ན་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཐ་མལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཉམས་ཀྱང་། ཟླ་བ་ཡར་མར་གྱི་ངོ་ལ་ཕྱི་ནང་རྟེན་འབྲེལ་འཕེལ་ཟད་འབྱུང་ལྡོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ཡང་གང་འཕོ་ན། འབྱུང་བ་ལྔ་འདུས་ཀྱི་དྭངས་མ་ཁམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་སོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་འཕོ་ན། རྩ་བའི་དབྱངས་ལྔ། ཡོན་ཏན་ལྔ། ཡ་ཎ་ལྔ། རྩ་དབྱངས་རིང་པོ་ལྔ། འཕེལ་བ་ལྔ། ཡ་ཎ་རིང་བོ་ལྔ། ཨཾ་ཨའི་འོ། གནས་གང་དུ་ན། རྐང་པའི་ཚིགས་ལ་སོགས་པར་རོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་ན། གཉིས་མེད་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས། ཐབས་ཤེས་རོ་རྐྱང་དབང་གིས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཁམས་འཕོ་ཡར་ངོ་སྔོན་འགྲོའི་དབང་བྱས་ཏེ། སྐྱེས་པའི་གཡོན་དང་བུད་མེད་གཡས། ཞེས་སོགས་དང་། དེ་ཡང་སྔ་མར་ཐིམ་པ་དང་། ད་ཉིད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པ། ཕྱི་མ་དེའི་མགོ་རྩོམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནུས་པ་གསལ་བའོ། །དཔེར་ན་ཚེས་ལྔ་ལ། ལོང་བུའི་ཨུར་ཐིམ། པུས་མོའི་ལིར་ལོངས་སྤྱོད། དཔྱི་རུས་ཨ་ལ་མགོ་རྩོམ་པའོ། །གནས་དེར་རང་གཟུགས་རྟག་ཏུ་གནས་བཞིན་པའོ། །ཕོ་མོ་གཡས་གཡོན་རོ་རྐྱང་དབང་གི་བྱང་སེམས་འབྱུང་བའོ། ༈ །གཅིག་ནི་གཡས་གཡོན་རོ་རྐྱང་ལས་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་བཅུ་
10-3-10b
གཉིས་ལས་རེ་རེ་ཁམས་ལྔའི་རླུང་རྒྱུ་བ་ལས་མཚམས་མཚམས་སུ་ཡེ་ཤེས་དབུ་མར་མཉམ་རྒྱུའི་རླུང་དྲག་པོ་སྐད ༡༦་ག དངས་རྒྱུ་བ་ལས་རྣལ་འབྱོར་བས་བུམ་ཅན་སྦྱོར་བས་བཅིང་ན་འཆི་མེད་གྲུབ་ལ། ཕལ་པས་ཡེ་རླུང་ཤོར་བས་འཆི་བར་བྱེད་པའོ། ། ༈ གཅིག་ནི། རླུང་སེམས་དྭངས་མ་འདུས་པའི་ཁམས་ལུས་ལ་རྒྱུ་ཞིང་སྲོག་གནས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་བླ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ནི་ལུས་ལ་འཁྱམས་པས་རང་དབང་མ་ཐོབ་བར་དུ་རྒྱུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྒྱུ་བ་རྩ་ཡི་བུ་ག་འགྲིམས་པའོ། །འདི་རྣམས་ནི། སྲོག་གི་ཆ་ཤས་ལ་ཚེའི་རྩ་ཞེས་བཏགས་པའོ། །དེ་རྣམས་ནི་རྩ་བ་རྩ་ལ་ཐུག་པར་གནས་པའོ། ༈ །ལྡེབ་བདུན་པའི་ཉིན་ངོས༦ ། གནད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུམ་བརྒྱ་རྩ་གཉིས་བཤད། །ཅེས་པ་ནི། སྤྱིར་ཇི་སྐད་དུ། གང་དུ་མནན་ན་ཤིན་ཏུ་འཕར། །རབ་ཏུ་ན་དེ་གནད་ཅེས་བྱ། །གནད་དེ་དག་གི་ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་ཀྱང་། སློབ་དཔོན་གྱིས། དེ་ལ་ལྗོན་ཤིང་མཆན་ཁུང་འཛིན། །བརླ་དང་པིར་མགོ་ལྟ་བུ་སྟེ། །བཅུ་གཉིས་སོར་གཅིག་ཚད་ཡིན་ནོ། །མཁྲིག་མ་དང་ནི་ལོང་མོ་དང་། །ནུ་མའི་རྩ་བར་སོར་གཉིས་ཚད། །པུས་མོའི་གྲུ་མོ་སོར་གསུམ་ཚད། །གཞང་དང་ཆུ་སོ་ལྟེ་བ་སྙིང་། །སྔོན་བུའི་མཚམས་མཐའ་མ་མོ་དང་། །པིར་འདྲ་སུཾ་མདོ་རིས་འགྲམ་པ། །གནད་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་ཚད། །རང་གི་ལག་མཐིལ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མའི་གནད་ནི་ལྔ་དྲུག་པོ། །སོར་ཕྱེད་ཀྱི་ནི་ཚད་དུ་འདོད། །གཞན་དག་གནད་ནི་ཏིལ་འབྲུ་དང་། །འབྲས་ཀྱི་ཚད་ཙམ་དུ་འདོད་པའང་ཡོད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译
这样，脑为痴与痰，血为胆与怒的亲因，因为烦恼三者，缘为脑、血、明点，果为三过分别居于上、下、中部。中观等所说的玛谛自宗是清净的。
第六页背面第四十行："一种如灵魂游走"
人的身心共存的时间称为寿命。寿命
10-3-10a
存续的脉有三种：第一种是五大种精华界菩提心的增减运行于身体，如《吉祥二品续》所说："十五分之本性，月亮成为菩提心，大乐阿里（元音）之形，瑜伽士们（修习）其分。"等等。瑜伽士们通过引降、逆转、散布来约束它，可成就殊胜悉地。而对于普通人来说，虽然没有修炼，但随着月亮的上下盈亏，内外缘起的增减、生灭而转变。
那么，什么在转移？五大种聚合的精华界即是可增长变化的菩提心种类。以何种形式转移？根本五元音，五德性，五个य(ya)ण(ṇa)，五长根元音，五个增长，五个长य(ya)ण(ṇa)，अं(aṃ)和अः(aḥ)。在何处转移？在足部关节等处。以何种方式？如《无二时轮》所说："通过方便智慧罗刹那的力量，菩提心界转移，依循上半月的前行力，男左女右。"等等。并且以前一处融入，当下受用，后一处开始的方式，能量显现。例如在初五，融入于踝部的उ(u)，受用于膝盖的लि(li)，开始于髋骨的अ(a)。在那些位置上自身形象常住。男女左右罗刹那力量的菩提心生起。
第二种是从左右罗刹那的风的十二
10-3-10b
种流动中，每一种五界风流动时，在特定时刻会有智慧在中脉平行流动的强烈风，有十六种声音被发出，瑜伽士若以持气法约束它则获得不死成就，而普通人因根本风漏失而死亡。
第三种是风心精华结合的界在身体中流动，作为生命存续的所依，这被称为"魂"。它在身体中游走，在未得自主前流动，穿行于脉道孔窍。这些是生命的部分被称为寿命脉。它们都最终归于根本脉。
第七页正面第六行："要害共计三百零二种"
一般所说："按压时极为跳动，十分疼痛者称为要害。"关于要害的大小尺度，论师说："其中树枝腋下捉，大腿与笔头形状，十二指一寸为度。腕部以及踝部和乳头根部二指度。膝盖肘部三指度。肛门尿道脐部心，阴部边缘阴户和，笔形会阴与颊部，二十九处要害度，如同自己手掌大。其余五六要害处，半指之度为所许。其他要害如芝麻，稻米大小亦有许。"
;


 །བརྒྱད་པ་རྩ་འགྲེལ་དང་འདི་
10-3-11a
གཉིས་གནད་ཀྱི་གྲངས་མི་མཐུན་པས་ཚད་ཇི་ལྟར་ལ་ངེས་ཞེ་ན། གྲངས་རྒྱས་བསྡུས་མི་མཐུན་ཀྱང་གནད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དང་ཚད་དེ་ལྟར་ཁས་བླང་བས་མི་སྐྱོན་ནོ། །འདི་ལྟར་གོང་བསྟན་མིང་ཙམ་སྨོས་པ་ཐམས་ཅད་པོ། བྱང་ཁོག་ཡུལ་ཐིག་འཆད་པ་རྨ་ལས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མཛུབ་ཚུགས་ལྟར་ཁྲིགས་སུ་འདེབས་དགོས་སོ། ༈ །ལྡེབ་བདུན་པའི་སྲིབ་ངོས་ལེའུ་བཞི་པའི་ནང༡་། རྒྱུ་ལམ་བུ་གའི་གནས་ལུགས་ཕྱི་ནང་གཉིས། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་བུ་ག་ནི་ཇི་ལྟར་པདྨའི་བུ་ག་ཕྲ་བ་ནས་ན་དྲངས་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་ཅིང་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ལྟར། རླུང་གིས་ཉེ་བར་དྲངས་པའི་བུ་གའི་རྒྱུ་ལམ་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་བས་ལུས་སྐྱེད་ཅིང་གནས་པའི་སྐབས་ཕྱེད་པས་ན་ཟུངས་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་གྱི་གོ་མ་འགག་པར་བྱེད་ཅིང་ལམ་བཞིན་རྒྱུ་ན་ནད་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་གལ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་ནོ། །༈ ལྡེབ་བརྒྱད་པའི་ཉིན་ངོས་ལེའུ་ལྔ་པའི་ནང་༦ ། ཁ་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ཡིས་རླུང་སྐྱེད་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནི། འདིར་བད་མཁྲིས་རླུང་གིས་ཟས་དེ་ཞུ་བའི་ཚེ། ཟས་དེའི་རོ་གཏན་བཅོམ་ནི་མིན་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་རོ་དྲུག་གང་ཟོས་པ་སྒྱུར་བྱེད་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས། སྔ་མ་ལས་རྣམ་པ་ཅུང་ཟད་མངར་བ་སོགས་སུ་འགྱུར་བ་སྟེ། དཔེར་ན་འབྲས་ཆན་དང་གྲོ་མ་ཤ་སོགས་རོ་སོ་སོར་མྱོང་རྒྱུ་ཡོད་བཞིན་དུ། གྲོགས་ཚ་བའི་མེ་ལ་བསྐོལ་དུས་ཁྱད་མེད་པར་གྲོགས་དབང་གིས་དྲོད་དང་བཅས་པ་ལྟ་བུ་དང་། རྒུན་འབྲུམ་འབྲས་ནས་ལ་སོགས་པས་ཆང་དུ་བསྙལ་ཚེ། ཐམས་ཅད་རོ་སྐྱུར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཉེས་པ་རང་
10-3-11b
རང་གི་ཁམས་རྒྱས་ནས། ཟས་དེ་ནི་སླར་ཡང་རིམ་པས་ཞུ་བའི་དྭངས་མའང་། ཟུངས་བདུན་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེས་གསུམ་གྱི་ཆ་འདྲ་བས་མྱགས་བཞུ་དྭངས་སྙིགས་བྱེ་བའི་འཕེལ་འཕྲིའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་ལས། འདི་ཙམ་ནི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་འབྲས་མི་རྙེད་པས་གསོ་བ་ཡིན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། ༈ །ལྡེབ་བརྒྱད་པའི་སྲིབ་ངོས༥ ། རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་དཔེ་དང་འབྲས་བུ་དང་། །ཞེས་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་མང་པོ་རྣམས་བསྡུས་ན་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དུག་གསུམ་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ན་ཉེས་པ་གསུམ་པོའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་གསུམ་དུ་ངེས་སོ། །ངོ་བོ་ནི་རླུང་མཚན་ཉིད་དྲུག་ཡོད་པ། ཁྱད་པར་གྲང་གཡོ། མཁྲིས་པ་མཚན་ཉིད་བདུན་ལྡན། ཁྱད་པར་ཚ་ལ་རྣོ་བ། བད་ཀན་མཚན་ཉིད་བདུན་ལྡན། ཁྱད་པར་ལྕི་ལ་བསིལ་བའོ། །དེ་གསུམ་གཅིག་འོག་གཅིག་མི་འདུས་པས་སོ། །རླུང་མཁྲིས་ཚ་གྲང་མི་མཐུན། བད་རླུང་ཡང་ལྕི་མི་མཐུན། བད་མཁྲིས་ཚ་བསིལ་མི་མཐུན་ནོ། །དཔེའི་སྒོ་ནས་གསུམ་དུ་ངེས་ཏེ། བད་མཁྲིས་དགྲ་ཟུན་ལྟ་བུ། རླུང་སྒང་ཉལ་བར་པ་ལྟ་བུའམ་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་བར་མ་ལྟ་བུ། འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་གསུམ་དུ་ངེས་ཏེ། མཁྲིས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཚ་བའི་གཞི། བད་ཀན་འབྲས་བུ་གྲང་བ། རླུང་ཚ་གྲང་གཉིས་ཀར་མི་གཏོགས་པའི་རླུང་ནི་འབྱིན་ནུས་པས་སོ། །གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་ངེས་པ་ནི། ཚ་བ་ལ་བསིལ། གྲང་བ་ལ་དྲོད། རླུང་ལ་བཅུད་ཀྱིས་འཇོམས་པས་སོ། །གཞན་ཡང་གནས་སྟེང་འོག་བར་གསུམ། དུས་ཚ་གྲང་བར་མ། ན་ཚོད་གསུམ། ཉིན་
10-3-12a
ཞག ཟས་ཟོས་སོགས་ཀྱི་གྲང་གསུམ་དུ་ངེས་པ་དང་། ཞར་ལ་གོ་རིམ་ཡང་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་དང་གྲངས་མང་ཉུང་གི་གོ་རིམ་ཡང་རིམ་པར་གྲུབ་པའོ། ༈ །ལྡེབ་དགུ་པའི་ཉིན་ངོས་ནང༡་། ཉེས་པ་ལྷག་གྱུར་རང་བཞིན་བདུན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནི། ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཉེས་པ་གང་ཞིག་ཤས་ཆེ་བར་ལྷག་པ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་རང་བཞིན་མི་འདྲ་བ་བདུན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་རླུང་གིས་བསྐྱེད་པ་ནི། རང་བཞིན་ཆུང་ངུ་སྟེ་དམན་པའོ། །མཁྲིས་པ་ནི་རང་བཞིན་འབྲིང་བོའོ། །བད་ཀན་ནི་ཆེན་པོ་སྟེ་བཟང་བའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译
第八部分注释和这两
10-3-11a
者要害数目不一致，那么确切数量究竟如何？虽然数量详略不同，但承认要害的理由和标准如此，并无过失。以上仅提到名称的所有内容，在讲解胸腔区域线和伤口时，需要像手指对准一样精确标示。
第七页背面第一行："通道孔窍的状态分外内两种"
孔窍就像莲花的细小孔窍，能牵引并遍布扩展一样，风所牵引的粗细孔窍通道，在一切处流动，在身体生长和住存时开启通道，使所有营养和废物不阻塞，并按正常路径流动时，就能获得无病的结果，这是最重要的。
第八页正面第六行："变为口味，由此生风"
这里当痰、胆、风使食物消化时，并非完全破坏食物的味道，但由于转化作用等的不同，原来的味道略微变为甜味等，就像米饭、薯类、肉等各有不同味道，但当与热火一同煮时，因伴侣影响而无差别地带有热量一样，或如葡萄、稻米等酿成酒时，都变成酸味一样。这些过患各自
10-3-11b
的元素增长后，食物再次依次消化的精华，在七种营养物质中都有三过患相似的部分，经腐败、消化、清浊分离的增减状态中，找不到"仅此存在"的确定状态，这就是医学的本质特征。
第八页背面第五行："因、本性、比喻、结果"
烦恼众多汇集为贪嗔痴三毒根本烦恼，因此是三过患之因，从因的角度确定为三种。本性方面，风具有六种特征，尤其是冷和动；胆具有七种特征，尤其是热而锐利；痰具有七种特征，尤其是重而凉。这三者互不相摄，所以风胆热冷相违，痰风轻重相违，痰胆热凉相违。从比喻上确定为三种：痰胆如敌友，风如中立者，或如感官敏钝之中者。从结果上确定为三种：胆的结果是热病基础，痰的结果是冷病，风既不属于热也不属于冷，因能排出之故。从对治法上确定：热病用凉治，冷病用暖治，风病用滋养征服。此外，还有上中下三处，冷热中三时，三个年龄段，日
10-3-12a
夜，进食等中的冷热中三种确定方式，附带顺序也依力量大小和数量多少的次序而成立。
第九页正面第一行："过患过盛自性成七种"
由于饮食和行为的影响，某一过患特别增盛等原因，会形成七种不同的性质。其中风所生的为小性质即劣性；胆为中等性质；痰为大性质即好性。
;


 །ཆ་སྙོམས་པའི་འདུས་པ་མཆོག་ཡིན། ལྡན་པ་གསུམ་ནི། རྐྱངས་པ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བསྒྲེས་པ་ནི། མཁྲིས་རླུང་ཤས་ཆེ་ན་རླུང་ལས་ཆེ་བ་མཁྲིས་པ་ལས་ཆུང་བའི་རླུང་མཁྲིས་ལྡན་པ། རླུང་མཁྲིས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་བསྒྲེས་ལ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ལུས་ཀྱི་དབྱེ་ཟའི་སྐབས་ན་གསལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྟོ་བ་མེ་དྲོད་སྲ་སྙིའང་བཞིར་ངེས་པ་ནི་མེ་དྲོད་མི་སྙོམས་པ་རླུང་ལ་སོགས་པའོ། །ལྟོ་བའི་སྲ་སྙིའང་། རླུང་ལྟོ་བ་སྲ་བ་བཤལ་སྨན་རྣོན་པོས་ཕིག་དཀའ་བ། མཁྲིས་པ་སྙི་བ་དར་བ་ཞོ་ཆུས་ཀྱང་འཁྲུའོ། །བད་ཀན་བར་མ་སྟེ། བཤལ་སྨན་རྟུལ་བོས་མི་ཕིག་རྣོན་པོས་ཕིག་པའོ། །གནས་ས་སྤྱིར་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཀྱང་། ཁྱད་པར་གྱི་གནས། སྙིང་ག་ཡན་བད་ཀན། སྙིང་ཁ་ནས་ལྟེ་བའི་བར་མཁྲིས་པ། ལྟེ་བ་མན་རླུང་ངོ་། ༈ །ལྡེབ་དགུ་པའི་སྲིབ་ངོས་༤ ལེའུ་ལྔ་པའི་ནང་།
10-3-12b
ཉེས་པའི་མཚན་ཉིད་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་གསུམ། །ཞེས་པ་ནི། ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཉི་ཤུ་ནི། རླུང་གི་མཚན་ཉིད་ནད་གདུག་ཅིང་ཁམས་རྩུབ་པ་སྟེ། མི་རྒྱུ་རིས་རྩུབ་པ་ལྟ་བུ། རྟག་ནི་དུས། བསེར་བ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མི་སྡུད་པ་བྱེ་སུད་ལྟ་བུ། ལྕེ་བགས་གཏར་ཁྲག་རྩུབ་པ། གོས་འཇམ་ཡང་ལུས་རྩེ་ཡེ་རེ་བ་ལྟ་བུ། ཡང་བ་ནི་རང་རྒྱུད་ཡང་བ། ན་དུས་ལུས་ཤེས་ཡང་བ། བྱུག་གསུར་ཙམ་གྱི་ངོ་སོ་ཐོན་པ་གཉེན་པོའི་ཁ་ན་ཡང་པ། ལྡང་སླ་བའོ། །གྲང་བ་ནི་བསིལ་བ་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ལ་དྲོད་མེད་པའོ། །ན་དུས་གྲང་ཤུམ་ཤུམ་དྲོ་འདོད་པའོ། །སྲ་བ་མི་འདྲུལ་ཞིང་ཕུག་དཀའོ། །ནད་རྟགས་ནི་སྐྲང་སྲ་རྣག་ཏུ་འགྲོ་མི་འདོད། ཚ་བ་སྨིན་དཀའ་སྦྱོང་ཐེབ་དཀའ་བའོ། །ཕྲ་བ་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པས་བུ་ག་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་པ། ནད་རྟགས་བ་སྤུ་ཞུགས་རྟགས་སྐྲ་ལངས་པ་སྤུ་ལངས། སོ་སེན་བར་གཙེ། སྦྲིད་བེར་སོགས་འབྱུང་། གཡོ་བ་ནི། གཅིག་ཏུ་མི་གནས་པར་འཕོ་བ། ནད་རྟགས་སེམས་འཕྱོ། འགྲོ་འདོད། འཕེལ་འགྲིབ་ཆེ། གཟེར་འཕོ། རྩ་མི་རྟག་པའོ། །མཁྲིས་པ་ནི་ངོ་བོ་སྣུམ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་ཏེ་སྣུམ་ཅུང་ཟད་བཅས་པའོ། །ནད་རྟགས་གདོང་སྣུམ་པ་སོགས་སོ། །རྣོ་བ་ལས་བྱེད་མྱུར་བ་སྟེ། ནད་འཕེལ་རྐྱེན་སྲོག་ལ་རྒོལ་བའོ། །ཚ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཆུ་ཚན་ལྟ་བུ། གནོད་བྱ་འཚིག་པ། ནད་རྟགས་ལུས་ཚ་བས་བསིལ་འདོད་པའོ། །ཡང་བ་ནི་ངོ་བོ་རང་མི་ཡང་སྟེ་གཉེན་པོའི་ཁ་ན་ཡང་བ་གཉེན་པོས་ཕྲལ་དུ་ལྡོག་པའོ། །དྲི་མནམ་སྣའི་
10-3-13a
དབང་པོ་ལ་དཀུ་བ་སྟེ། ནད་རྟགས་ཁ་རུལ་ཆུ་འཁྲུ་བ་སོགས་ནད་དྲི་མནམ་པའོ། །འཁྲུ་བ་ལྟོ་བ་སྙི་བས་ཐུར་དུ་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་རྟགས་ཟས་སྤྱོད་མི་མཐུན་པ་བག་རེས་འཁྲུ་བའོ། །གཤེར་བ་ནི་མི་སྐོམ་བརླན་གྱི་ཆ་ཡོད་པ། དེ་རྟགས་ལུད་པ་གཏར་ཁྲག་ལུད་པ་སླ་བ་སོགས་སོ། །བད་ཀན་ནི་རྫས་ངོ་བོ་སྣུམ་པ་སྟེ། རྟགས་འཁྲུ་སྐྱུག་གཏར་ཁྲག་ཀུན་མདོག་སྣུམ་པའོ། །ཚ་བ་མི་ཚ་བ་ཙམ་མིན་པར་ཤིན་ཏུ་བསིལ་བའོ། །དེ་རྟགས་དྲོད་མེད། ཟས་དྲོད་ལ་སྲེད་པའོ། །ལྕི་བ་རྫས་ངོ་བོ་ལྕི་བ་གཉེན་པོའི་ཁ་ན་ཡང་ལྕི་བ། དེ་རྟགས་ལུས་ཤེས་ལྕི། གཉེན་པོས་མྱུར་དུ་འཇོམས་དཀའོ། །རྟུལ་བ་བུ་ག་ཕྲ་མོར་འཇུག་མི་ནུས་པའོ། །དེ་རྟགས་ནད་རྒྱས་པ་དང་སྲོག་གཅོད་བུལ། བུ་ག་ཕྲ་མོར་མི་འཇུག་གོ། འཇམ་པ་ནི། རང་རྒྱུད་འཇམ་པར་གནས་པའོ། །དེ་རྟགས་ལྕེ་པགས་འཇམ། གཏར་ཁྲག་འཇམ། ནད་འཇམ་ཟུག་ཟེར་ཆེ་ཆུང་གང་ཡང་བཟོད་པའོ། །བརྟན་པ་འགྱུར་ལྡོག་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་རྟགས་སྐྲངས་བརྟན་ནད་སྐྲན་གཟེར་གང་ཡང་རྟག་ཐུབ་པའོ། །འབྱར་བག་ནི། རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་སྣ་རིང་ལ་སྦྱིན་པ་སྟེ། དེ་རྟགས་འཁྲུ་སྐྱུག་ལུད་པ་ལྟར་ཁྲག་མཆིལ་སྣབས་ལ་བེའུ་སྣབས་ལ་༤ འབྱར་དམ་ཅན་འོང་བའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译
均匀的组合是最好的。三种混合是：在三种单一之间混合，如胆风较多时，比风大而比胆小的风胆混合，居于风胆之间。类似混合可以据此推理。这些特征在身体分类章节中明确。
同样，腹部火热坚软也确定为四种：火热不均即风等。腹部坚软方面，风性腹坚硬，强烈泻药难以通畅；胆性柔软，酸奶水也能泻下；痰性居中，弱泻药不通，强泻药能通。虽然它们普遍遍布全身，但特殊位置是：心脏以上为痰，心脏至脐部为胆，脐部以下为风。
第九页背面第四行第五章内容
10-3-12b
"过患的特征为风胆痰三种"，即疾病的二十种特征：
风的特征是疾病凶猛且元素粗糙，如粗糙的棉布；长期持续；扩散不聚于一处如风沙；舌苔和放血时血液粗糙；即使穿柔软衣服身体也感觉粗涩；轻盈指个性轻盈，生病时身体感觉轻，涂抹熏香即能恢复，对治易于下手，容易起效；寒冷不仅是凉而是本质上无热，生病时颤抖寒冷想要温暖；坚硬不腐烂难以穿透；疾病征兆是肿胀坚硬不愿成脓，热病难熟，难以净化；微细因非物质形成而能进入极微孔隙，疾病征兆是毛孔紧张，毛发竖起，牙缝酸痛，打喷嚏颤抖等；移动是不固定一处而转移，疾病征兆是心神不定，想走动，起伏大，痛处转移，脉象不稳。
胆不仅是油性而是略带油性。疾病征兆是面部油亮等。锐利即作用迅速，疾病恶化迅速威胁生命。热性即本质如热水，伤害物能灼烧，疾病征兆是身体发热想要凉爽。轻盈并非本身轻而是对治易于下手，对治能迅速逆转。气味难闻对鼻
10-3-13a
器官刺激，疾病征兆是口腔腐败，腹泻等疾病有臭味。泄泻是因腹软向下排出，其征兆是不适食行后略有腹泻。湿润是不干燥有湿分，其征兆是痰液和放血时痰液易出等。
痰的物质本性油腻，征兆是腹泻、呕吐、放血等都有油腻色泽。寒冷不仅是不热，而是极为寒凉。其征兆是无热，渴望热食。沉重是物质本性沉重，对治也难以处理，其征兆是身体沉重，对治难以迅速征服。钝是不能进入微小孔隙，其征兆是疾病蔓延和致命时缓慢，不进入微小孔隙。柔软是本性温和，其征兆是舌苔柔软，放血时血液柔软，疾病温和，无论大小疼痛都能忍受。稳固是不改变变动，其征兆是肿胀稳固，疾病肿块疼痛都能持久。粘性是物质本性延展而粘连，其征兆是腹泻呕吐咳嗽时血液、痰液、鼻涕等粘稠牢固。


 །ལེའུ་དགུ་པའི་ལྡེབ་བཅུ་གསུམ་པའི་སྲིབ་ངོས་ནང་། ངོ་བོ་རང་གནས་འཕེལ་བ་གསོག་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་འདིར་གསོག་ཅེས་པ། ལྡང་ཡང་མ་ལྡང་། ཞི་ཡང་མ་ཞི་བ་དེ་ལ་ཟེར་བས། དེ་ཅི་ལྟ་བུའི་འབྱུང་རྒྱུ་ནི། དཔེར་ན་རླུང་ཁོ་ནར་བཤད་པས་ལྷག་མ་དེའི་འགྲེས་
10-3-13b
སུ་རྟོགས་པས་ན། རྩུབ་སོགས་ནི་རླུང་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ནས་གསོག་ལྡང་གཉིས་ཀ་བྱེད། དྲོ་བ་ནི་ཞི་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། དེ་དང་ལྡན་ན་རྩུབ་པས་གསོག་པ་དེ་ཞི་བས་ལྡང་དུ་མི་སྟེར་བའོ། །དེ་ལ་ལྡང་རྐྱེན་འཕྲད་ན་ལྡང་། སྣུམ་ཞིང་དྲོ་བས་དེ་ཞི་སྟེ། དྲོ་རྐྱངས་པ་ལ་རྩུབ་སོགས་སེལ་བའི་ནུས་པ་མེད་པས་སོ། །དེ་ཡང་འཕེལ་བྱེད་དེ་དང་ཕྲི་བྱེད་གཉིས་ལྡན་ཡང་ནུས་པ་དང་ཆེ་ཆུང་ཤས་མི་མཉམ་དང་མཉམ་པའི་ཁྱད་ལས་གསོག་ལྡང་གི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་། འདིར་སྤྱི་ཙམ་བརྗོད་པས་རྟོགས་ནུས་སོ། །མདོར་ན་འཕེལ་བྱེད་རྐྱངས་པར་གྱུར་ན་གསོག ཕྲི་བྱེད་རྐྱང་པར་གྱུར་ན་ཞི། འདྲེས་ན་དེས་འདྲེས་སོ། །རྒྱུ་ལས་འཁྲུག་བྱེད་སོགས། ༈ །ལྡེབ་བཅུ་བཞི་པའི་ཉིན་ངོས་༢ ནང་། ཁྱད་པར་ཁ་དང་ཡང་རྩུབ་བསྟེན་དྲགས་དང་། །ཞེས་པ་ནི། ནུས་པ་བརྒྱད་པོ་ནི་སྤྱིར་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་དེ། ལུས་ཀྱི་འབྱུང་ལྔ་ལ་གསོས་འདེབས་ཤིང་ཕན་པའམ། ངོ་བོ་མི་མཐུན་པ་ལ་གནོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ། །དེ་ཡང་ཇི་སྲིད་ལས་སྣང་གི་བག་ཆགས་མ་ཟད་པ་དེ་སྲིད་འབྱུང་བ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གྲོགས་གཅིག་གིས་བྱས་ཏེ་ལུས་ལྟར་གནས་པ་ལས། འབྱུང་བ་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་མི་མཐུན་པ་སྟེ། དེ་ཡི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཉེས་གསུམ་དེ་ཡང་འབྱུང་བ་ལས་གཞན་གང་ལས་མ་བྱུང་བས་དེ་དག་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་ཏེ། གསེར་འོད་དམ་པ་ལས། ས་དང་མེ་དང་ཆུ་དང་རླུང་རྣམས་ནི། །གྲོང་གཞན་གནས་ཏེ་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་ན་གནས། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གདུག་གནས་
10-3-14a
གཅིག་ཇི་བཞིན་ཏེ། །རྟག་ཏུ་ཕན་ཚུན་མཐུན་པ་མ་ཡིན་བཞིན། །ཞེས་པ་ལྟར་འཕེལ་ཟད་བྱ་བའི་གཞིར་གྲུབ་པ་ལ་རྐྱེན་ཟས་སྤྱོད་དུས་ཀྱི་ཁམས་རང་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་མི་མཐུན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལས། ལས་དབང་གིས་ན་བ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས་ཡུལ་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནུས་པའི་བདག་ཉིད་ལྟར་ཤེས་ཤིང་། ཕན་ཚུན་ཕན་གནོད་ནི་རྟེན་འབྲེལ་བསླུ་བ་མེད་པ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པར་བྱའོ། །དལ་ས་ཆུ་བད་ཀན་ནོ། །མེ་མཁྲིས་པ། རླུང་རླུང་ངོ་། །དེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་འབྱུང་འགྱུར་གཉིས་ཀའི་ཆ་ཡོད་ཅིང་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་དང་རྣམ་པས་དབྱེ་བའི་ལུས་རིལ་པོའི་རྒྱུན་འདི་བཏགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་རྟོགས་ན། ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ཞར་ལ་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་ན། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ལུས་ནད། གཉེན་པོ། དེ་དག་གི་གསོ་ཐབས་རྟེན་འབྱུང་གི་ཚུལ་གསོ་བྱ་གསོ་བྱེད་ཀྱི་ལས་སྣང་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཟབ་མོ་རིགས་པས་དཔག་པའི་ཞར་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ལ་ངེས་པ་འདྲོང་བའི་ཚུལ་འདི་རྣམས་རྣམ་བྱང་གི་སྒོ་མོ་ཆེའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ནི་གསེར་འོད་དུ། ཇི་ལྟར་སྔོན་ཆད་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས། །སེམས་དང་རྣམ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་གནས་ལས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译
第九章第十三页背面：
"本性住、增长、积聚"，这里"积聚"是指既未完全发动又未完全平息的状态。这种状态如何产生？以风为例说明，其余可类推
10-3-13b
理解。粗涩等是生风的因，仅凭这个因既能积聚又能发动。温暖是平息的因，若具备温暖，则粗涩虽积聚也因平息而不能发动。若遇发动条件则会发动；油性和温暖能使其平息，因为单纯的温暖无法消除粗涩等。虽然同时具有增长和减少的因素，但由于力量和大小比例不均或相等的差异，积聚发动的特征极多，此处仅论述总体即可理解。简言之，若单纯是增长因则积聚，若单纯是减少因则平息，若混合则依混合而变。从因到扰动等。
第十四页正面第二行：
"特别是轻与粗涩过度使用"，八种能力通常来自元素形成的触觉领域，能滋补或损害身体五大种的本性。只要业力习气未尽，诸元素互为伙伴而维持如身体般存在，但元素本性是不相容的；由元素形成的三过患也非源自元素之外，因此它们本性上不相容。如《金光明经》所言："地、火、水、风等，居住在不同村落与方向，如同毒蛇在同一
10-3-14a
处一样，彼此始终不相融合。"这些作为增减作用的基础，加上饮食、生活方式、季节等因素与各自元素相符或不符的缘起，由业力而致病。因此，若了解所有色蕴皆由元素组成，一切环境、生活方式等都具有能量特性，并对彼此互利互害的缘起规律得到确信。
地水为痰，火为胆，风为风。所有这些都具有基本元素和衍生元素的特性，若理解整个身体系统是由这些元素的本质和形态区分所构成的假立自性，则对身念住也能顺便了解。如此分析身体疾病、对治方法、治疗手段的缘起规律，治疗对象与治疗者的业力显现等深奥方式，以理性推断，顺便对如幻的自性生起确信，这些都是清净之大门。这种方法如《金光明经》所言："由于过去所造诸业，心与识遍住所致。"


 །ལྷ་དང་མི་དང་ངན་སོང་གསུམ་དག་ཏུ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པའི་ལས་ཀྱིས་སྲིད་པར་སྐྱེ། །བད་ཀན་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ཟད་གྱུར་ན། །ལུས་ནི་གཅིན་དང་ངན་སྐྱུག་རྣམས་ཀྱིས་གང་། །མངོན་པར་མི་དགའ་སྲིན་བུའི་ཕུང་པོར་འགྱུར། །དུར་ཁྲོད་དག་ན་མཐོང་བ་
10-3-14b
ཤིང་བཞིན་གྱུར། །ལྷ་མོ་ཁྱོད་ནི་ཆོས་འདི་རྣམས་ལ་ལྟོས། །འདི་ལ་སེམས་ཅན་གང་ཟག་གང་ཞིག་ཡོད། །ཆོས་རྣམས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་སྟེ། །མ་རིག་པ་ཡི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འདི་དག་ཆེ་འབྱུང་མིན། །མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་ཞིང་མི་འབྱུང་སྟེ། །གང་གི་ཕྱིར་ན་འབྱུང་བ་མི་འབྱུང་བ། །དེ་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཆེ་ཞེས་ངས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པའམ་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ངོ་བོ་སྟོང་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། ༈ །ལེའུ་བཅུ་པ་ལྡེབ་བཅུ་བཞི་པའི་སྲིབ་ངོས་པ༥འི་ནང་། བསགས་པ་རྐྱེན་ཕྲད་ངེས་པར་ཁོ་ནར་ལྡང་། །ཞེས་པ། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། མ་ཚང་མེད་རྒྱུ་དེ་ལ་ནི། །འབྲས་བུ་གང་གིས་ལྡོག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ༈ །ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་ལྡེབ་བཅོ་ལྔ་པའི་ཉིན༣ ། ཟས་སྤྱོད་མི་འདོད་སློང་དང་མི་འཕྲོད་འཕྲད། །ཅེས་པ་ནི། དེ་ལ་འདི་སྐབས་ཟུར་ལུགས་མཁས་པ་མང་པོས་བཤད་པའི་ཉམས་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་བྱས་ཤིང་། འདི་ལ་བྱ་རོག་ལྟ་སྟངས་ཀྱི་རིགས་པ་འཆད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་གིས་འཆད་དགོས་པར་གསུང་ན་ཡང་། འདི་ཉམས་འགྱུར་ཡེ་མི་འདྲ་བའི་བཤད་སྲོལ་དུ་མས་བཤད་ཀྱང་ཆོག་མོད། ཐམས་ཅད་དོན་རྟོགས་བྱ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་སྤུ་ཙམ་མེད་པས་གཅིག་བརྗོད་ན། དེ་ཡང་མདོར་ན་ཉེས་པ་གསུམ་པོ་དེ་རང་རང་གི་ཡོན་ཏན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཟས་སྤྱོད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་དང་། མི་མཐུན་པས་ཕྲི་བ་ཡིན་པས། སྐྱེད་འབྲིའི་རྒྱུ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་ལ། ཟས་སྤྱོད་དེ་ཡང་
10-3-15a
ལྕི་དྲོ་འཇམ་རྣོ་བཟློག་པ་བཞི་བཅས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་བཅུ་བདུན་གྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་ལ། བཅུ་བདུན་ནི་འབྱུང་བ་བཞིའི་བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡོན་ཏན་ནམ་མཐུར་བཞག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་བཞིའི་རྒྱུ་ལས་འགྱུར་བའི་ཉེས་གསུམ་ལ་ཕན་གནོད་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕན་ཚུན་འགལ་བས་རྣམ་བཅད་དུ་གྲུབ་པ་དང་གང་ཟས་སྤྱོད་དེ་ཉེས་པ་རང་གི་ཡོན་ཏན་དང་ངོ་བོ་དང་མི་མཐུན་པའམ་མི་འདོད་པ་ཕྲི་བའི་རྒྱུ་དང་། རང་སློང་བའམ་སྐྱེད་པ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་དེ། འབྲི་བའི་རྒྱུ་ནི་སྤང་། འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ནི་བྱིན་ན། ཁ་གནོན་གྱི་གཉེན་པོ་མེད་ཅིང་རྒྱུ་ཡོད་པས་ཉེས་གང་ཡིན་པ་འཕེལ། དེ་བཞིན་དུ་འཕེལ་བ་ཅིག་ཤོས་མི་འཕྲོད་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་འཕྲད་ན་ཟད་པར་འགྱུར་ཞིང་། འཕེལ་རྒྱུ་ལྡན་ན། ཡུར་བ་ཅན་གྱི་ཆུ་བཅུས་པ་ལྟར་ཟད་པར་ཁོ་ནར་ཡང་མི་འགྱུར། འོ་ན་འདི་མེད་པའི་ལུས་མི་འགྲུབ་ཟེར་ན། མི་འགལ་ཏེ། ཉེས་གསུམ་འགལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡང་། ལས་ཀྱིས་གྲུབ་འདོད་ན་གཅིག་གཅིག་གི་གྲོགས་སུ་འགྱུར། འཇིག་འདོད་ན་གཅིག་གཅིག་གི་དགྲར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། ༈ །ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའི་ལྡེབ་བཅུ་དྲུག་པའི་སྲིབ་ངོས ༥ ། སྐྱེས་པའི་ནད་ལ་ཁུ་བ་ཟད་རླུགས་གཉིས། རླིག་རླུགས་ཕོ་མཚན། ཞེས་སོགས་ནི། རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་ཚིལ་གཅིན་རྒྱུ་མ་ལས་བྱུང་པའི་རླིག་ལུག་དྲུག །འབྲུམ༡་པ་ཅན། མདུད༢་པ་འདྲ་བ། སྦུབས་པ་འབྱར ༣ ། གྲ་མ་ཅན༤་ང༥་མཁྲིས༦་བད༧་ཁྲ༨ག་འདུ༩ས་པ་སྟེ་ཕོ་མཚན་གྱི་ནད་དགུ། དེ་སྟེང་ཁུ་བ་ཟད་ག་གཉིས་བཅས་བསྡོམས་ན་སྐྱེས་པ་ཁོ་
10-3-15b
ནའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བཅུ་བདུན་ནོ། །བུད་མེད་མངལ་ནད་ལྔ། རླུང་མཁྲིས་བད་ཁྲག་འདུས་པའོ། །མངལ་སྐྲན་དགུ་ནི། ཆུ་སེར་ཅན། ཧྲེམ་པོ། བེམ་པོ། རྨན་སྐྲན། ཕོ་སྐྲན། སྐྲན་རོ་ནག་པོ། རྩ་སྐྲན། ས་བོན་སྐྲན།ཟ་ཁུ་མངལ་སྐྲན་བཅས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译
"天人与地狱三恶趣，随其所作业力而转生。痰风胆耗尽之时，身体充满尿液与恶吐，成为不悦蛆虫之聚，墓地之中如同
10-3-14b
木头一般。女神啊，你看这些法，此中何有众生与补特伽罗？这一切诸法皆是空，从无明缘而生起。这些大种非大种，从无生中生而不生，因为大种不生起，故我称为大种。"同样地，无明或十二缘起本性空性之教示。
第十章第十四页背面第五行："积聚遇缘必定发动"
如《量论释》所说："具足无缺因之时，何能阻碍果生起？"
第十一章第十五页正面第三行："饮食不欲生起与不适相遇"
关于这一点，祖卡派诸多学者解释了不同的变化形式，认为此处应用乌鸦观察的方法来解释，虽然也说需要以多种方式解释，但可以用完全不同的变化方式来解释也可以。虽然所有的解释在了解义理上没有丝毫差别，简而言之，三种过患各自由符合其性质的饮食和行为生成，由不符合的减少，因此增减因素确定为两种。饮食和生活方式是
10-3-15a
沉、热、软、锐及其相反四种，是十七种性质的精华，十七种是从四大种作用方面确立的性质或力量。因此，源自四大种的三种过患必定有利害两种关系，通过相互矛盾而确立为决定性区别，任何食物和行为若与过患本身性质不符或不喜欢则是减少的原因，若生起或增长则是增加的原因。若去除减少的因素而给予增长的因素，因为没有抑制的对治而有因存在，所以过患无论是哪一种都会增长。同样，如果与另一个增长的不适之性相遇则会减弱，若具增长因，如同引水渠的水引流一样，也不会完全消失。若问这些不存在身体就不能形成吗？不矛盾，因为三过患虽然本质相违，但由业力构成时能互为助伴，若想毁坏则互为敌人。
第十二章第十六页背面第五行："男性疾病有精液耗竭及睾丸两种，睾丸及生殖器"等
风胆痰脂肪小便肠道引起的六种睾丸疾病；有疱疹的、结节状的、粘连的、有疥疮的、硬的、胆的、痰的、血的、混合的，共九种生殖器疾病；再加上精液耗竭两种，总共针对男性
10-3-15b
的十七种疾病。女性子宫疾病有五种：风胆痰血混合。九种子宫肿瘤是：浆液性、囊状、实质性、溃疡肿瘤、男性肿瘤、黑色肿瘤残余、血管肿瘤、种子肿瘤、分泌液子宫肿瘤。


 །མངལ་སྲིན་ལངས་པ་དང་། ཁྲོས་པ་དང་། རྩ་ནད་བཅུ་དྲུག་མན་རྒྱུད་ལེའུ་ལྟར་བསྡོམས་བསྲ་༢། བྱིས་པ་ཕྲ་རགས་ཞིབ་ཚོགས་བརྒྱད༢༤་དེ་མན་རྒྱུད་ལྟར་རོ། །རྒས་ནད་འབྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་འབྲི་བ་གཅིག་པུ་སྟེ་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་པ༧༤ས་། ཀུན་ཁྱབ་ཐུན་མོང་ནད་ལ་ནང་གསེས་སྐབས་ཀྱིས་བཞིར་དབྱེ་ལུགས་ལ། ཞེས་སོ། །འདི་ཟུར་མཁར་ཕྱི་མས། རྟེན་གྱི་ནད་ལ་གྲངས་ཀ་མི་འགྲིགས་པ་གསུང་ཡང་མན་རྒྱུད་དང་ཁོག་བསྒྲིགས་ནས། ཡི་གེ་རང་རང་བཞིན་དུ་ཡིན་པ་བཀྲ་འབུམ་ཊཱི་ཀ་ལྟར་འཐད་པ་བྲིས། ༈ །ལྡེབ་བཅུ་བདུན་པའི་ཉིན་ངོས༦ ། གཙོ་བོས་དབྱེ་ན་རང་རྒྱུད་གཞན་རྒྱུད་ཅན། །ཞེས་སོགས་ནི། ནད་དེ་འབྱུང་བའི་གཞིའམ་དེ་བཅོས་ན་འཁོར་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་རང་རྒྱུད་རྐྱང་པ་དང་གཞན་རྒྱུད་དང་བཅས་པའམ། རླུང་འཕེལ་བ། རབ་ཏུ་འཕེལ་བ། མཆོག་ཏུ་འཕེལ་བའི་ནད་གསུམ། དེ་བཞིན་གཞན་གཉིས་ལའང་སྦྱར་བས་དགུ། ཟད་རབ་ཏུ་ཟད་མཆོག་ཏུ་ཟད་པ་སྦྱར་བའི་སྔ་མ་ལྟར་དགུ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །གཞན་རྒྱུད་ལ་གསུམ། ལྡན་པ་རླུང་མཁྲིས་ཆ་མཉམ་དུ་འཕེལ་བ་སོགས་གསུམ་གྱི། གཉིས་གཅིག་ལྷག་པ། རླུང་འཕེལ་བ་མཁྲིས་པ་ལྷག་པར་འཕེལ་སོགས་གསུམ་ལྡོག་པ་གསུམ་སྟེ་དྲུག་ཟད་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྦྱར་བའི་དགུ་སྟེ་
10-3-16a
ལྡན་པ་ལ་འཕེལ་ཟད་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །འདུས་པ་ལས་གསུམ་ཀ་མཉམ་པར་འཕེལ་བ་གཅིག རླུང་རབ་མཁྲིས་པ་འབྲིང་བད་ཀན་ཐ་མར་འཕེལ་སོགས་སྦྱར་བའི་དྲུག རླུང་འཕེལ་ཞིང་བད་མཁྲིས་ལྷག་པར་འཕེལ་སོགས་སྦྱར་བས་དྲུག་སྟེ། འཕེལ་བཅུ་གསུམ་ཟད་པ་ལའང་དེ་ལྟར་གྱི་བཅུ་གསུམ་སྟེ། འདུས་པ་ལས་ཉེར་དྲུག་གོ། དེ་ནས་འཕེལ་ཟད་ལྡན་པ་ལ་རླུང་མཉམ་མཁྲིས་འཕེལ་བད་ཟད་སོགས་སྦྱར་བའི། རླུང་མཉམ་མཁྲིས་ཟད་བད་འཕེལ་སོགས་དྲུག གཅིག་ཟད་ནས་གཉིས་འཕེལ་བ། རླུང་ཟད་ལ་བད་མཁྲིས་གཉིས་འཕེལ་སོགས་གསུམ། གཉིས་ཟད་ནས་གཅིག་འཕེལ་བ་རླུང་མཁྲིས་གཉིས་ཟད་བད་འཕེལ་སོགས་གསུམ་སྟེ་དྲུག་བཅས་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་པ༧༤ས་། དེ་ལ་རྐྱང་པ་འཕེལ་ཟད་ཆེ་ཆུང་སོགས་འདིའི་མཐའ་དཔྱོད་འདུག་ཀྱང་འདི་ཙམ་ལ་ཐམས་ཅད་འདུ་བར་དཔྱད་ན་མི་རྟོགས་པ་མེད་པས་མ་སྤྲོས་སོ། ༈ །ལྡེབ་བཅུ་བདུན་པའི་སྲིབ་ངོས༢ ། གཅིག་གི་གནས་སུ་ནད་གཞན་ཞུགས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི། ཞུགས་པ་དེའང་། རླུང་གི་གནས་ལ་མཁྲིས་པ་ཞུགས་པ། བད་ཀན་ཞུགས་པ། དེ་གཉིས་ཞུགས་པ། དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་ལ་ཡང་སྦྱར་བའི་དགུའོ། །ལོག་པ་ལ་རང་མ་ཞི་བར་ནད་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་ལོག་པ། རླུང་མ་ཞི་བར་བད་མཁྲིས་གཉིས། དེས་འགྲེས་པ་དགུ། འདོམ་པ་སྔར་ན་བའི་ནད། ཚེ་ཕྱིས་ནད་གཞན་དང་འདོམ་ནས་གཉིས་ཀ་བསྡོམས་ནས་འཐབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རླུང་གི་རང་གནས་བཟུང་ནས་བད་མཁྲིས་གཉིས་དང་འཐབ་པ། རླུང་
10-3-16b
གིས་མཁྲིས་ཡུལ་ཕྲོག་ནས་བད་ཀན་དང་འཐབ་པ། རླུང་གིས་བད་ཡུལ་ཕྲོག་ནས་མཁྲིས་པར་འཐབ་པ། དེ་འདྲའི་དགུ་༢༧སྟེ། བསྣན་པས་བརྒྱ་དང་གཅིག་གོ ༈ །ལྡེབ་ཉེར༢༠། ཐམ་པའི་སྲིབ་ངོས་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་། དེ་ནས་དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་སྤྱད་པ་ནི། །ཞེས་པ་ནི། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ། ཤེས་བྱ་སྤྱི་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་བྱ་མང་ཡང་། སྐབས་འདིར་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གོ་དགོས་ཏེ། དེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་ཐར་པ་མྱང་འདས་དང་། དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ལས་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚོགས་རྣམས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译
子宫寄生虫上升和愤怒，以及十六种脉病按下续各章汇总为二，儿童粗细详细八类二十四种按下续所言。老年病仅是由于身体力量减弱一种，总共七十四种。遍及共同疾病按内部分类可分为四类等。虽然后期祖卡尔说依托的疾病数量不一致，但与下续和胸腔组织相符，按各字原样书写，与札布注释相符。
第十七页正面第六行："主要分类为自性和他性"
这是因为疾病发生的基础，或者治疗它时连带平息的缘故。其中单纯自性和带有他性，或风增长、极度增长、最高度增长三种疾病，同样应用于另外两种，得九种；减少、极度减少、最高度减少应用如前得九种，共十八种。他性有三种：混合型如风胆平等增长等三种；两者一个过多，如风增长而胆过度增长等三种及其相反三种共六种；减少也同样应用得九种，
10-3-16a
混合型增减十八种。综合型中三者同等增长一种；风高度增长、胆中度增长、痰最低增长等搭配的六种；风增长而痰胆过度增长等搭配六种，增长十三种；减少也如此得十三种，综合型共二十六种。然后增减混合型，如风平等胆增长痰减少等搭配；风平等胆减少痰增长等六种；一减二增，如风减而痰胆二者增长等三种；二减一增，如风胆二者减少而痰增长等三种共六种，总共七十四种。对于单一增减大小等这些边界考察，思考这些已足以包含一切，不必赘述。
第十七页背面第二行："一者位置被其他病侵入"
侵入又分：风位被胆侵入、被痰侵入、被二者侵入，同样应用于其他二者，共九种。转变是自身未平息而变为其他疾病的形态，风未平息而变为痰胆二者，依此类推共九种。混合是先前的疾病，后来与其他疾病混合，两者结合而争斗，例如风保持自己位置与痰胆二者争斗，风
10-3-16b
夺取胆区域与痰争斗，风夺取痰区域与胆争斗，如此共九种（二十七种），加起来共一百零一种。
第二十页背面第十三章："然后修行殊胜神圣法"
法这个词，虽然有所知事物一般、意识对象法处等多种所行对象，但在此处应理解为殊胜法，也就是胜义解脱涅槃，以及成就它的道的各种形式所说的资粮等。


 ༈ །ལྡེབ་ཉེར་གསུམ་པའི་སྲིབ་ངོས་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པ༦འི་ནང་། ཐོག་མཐའ་བར་མ་སྐམ་གཤེར་ཐུན་མོང་གནས། །ཞེས་པ་ནི།རྨ་བྱ་ནས་མཛོ་རྒོད་བར་སྡེ་གསུམ་ཐོག་མར་སྐམ་ལ་གནས་པའི་རིགས། ཁུང་ན་གཉིས་བྱི་བ་ནས་ཉའི་བར་མཐའ་མ་གཤེར་གནས་རིགས། བར་མ་སྟག་ནས་བྱི་ལའི་བར་སྡེ་གཉིས་སྐམ་གཤེར་ཐུན་མོང་ངོ་། ། ༈ རྒྱུད་ལེའུ་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་སྡེབ་ཉེར་དགུ་པའི་སྲིབ་ངོས༣ ། ནུས་པའི་ཁྱད་དང་ལྡན་པས་མཐུ་ཞེས་བརྗོད། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལ་སྨན་གང་ཞིག་གིས་ནད་གང་སེལ་བའི་མཐུ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེའི་ནུས་པ་ཞེས་བརྗོད་ལ། ནུས་པ་དེའང་། རོ་ཡི་ནུས་པ་དང་། ངོ་བོའི་ནུས་པ་གཉིས་ཡོད། དང་པོ་ནི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བའི་འབྲས་བུ་སྨན་གང་ལ། རོ་ནུས་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཡོད་དེ། རོ་ནི་བྱེད་པའམ་སྨན་དེའི་རོ། བྱེད་ལས་ནི་ཡོན་ཏན། ཡོན་ཏན་གྱི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་
10-3-17a
གསུམ་མོ། །དེ་ནི་རོ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། ངོ་བོའི་ནུས་པ་ནི་རྫས་གང་ལ་རྗེས་དཔག་གིས་མི་ཤེས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ནུས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དྲང་སྲོང་དང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པས་རྟོགས་པའི་རྫས་བདག་ཉིད་རྫས་རེ་རེ་བའི་ནུས་པའོ། ༈ །ལྡེབ་སུམ་ཅུ་པའི་ཉིན་ངོས༡། རོ་སྡེབ་ནུས་སྡེབ་ཞུ་རྗེས་སྡེབས་ཏེ་སྦྱར། །ཞེས་པ་ནི། རྫས་རེ་རེ་དེ་ལའང་། གང་ལས་བྱུང་བའི་ཡུལ། ངོ་བོ་རང་རང་གི་ཁྱད་པར་དབྱེ་བ་དུ་ཡོད། བཟང་ངན་བྱེ་བྲག བྱེད་ལས་དང་། ལྡུམ་སོགས་ལ་འཁྲུངས་དཔེ། གཏོང་ཡུལ་ལ་སྦྱར་བའི་རྩ་སྡོང་མེ་འབྲས་དུས་ལ་བཏུ་ཚུལ། དུག་འདོན་ཐབས་བཅུད་ལེན་ཐབས་ལ་སོགས་པའི་ལག་རྡེའུ་འཕྲོད་པ་ཞིག་སྔ་མའི་སློབ་དཔོན་བར་མ་ཆད་དུ་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པས་ངོ་སྤྲད་གནད་དུ་ཚུད་པ་གལ་ཆེ་བའོ། །དེ་ཡང་ཅུང་ཟད་བརྗོད་ན་གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་བཞི་གཏོང་བ་ན་ཐལ་བ་ལག་ལེན་རྣམ་དག་ལྟར་བྱེད་དགོས། ལྕགས་མིག་དང་མཆིན་ནད་སོགས་ལ། ལྕགས་ཁུ་བཞུ་བའི་ལག་ལེན་ལྟར་དགོས། གཡུ་མུ་ཏིག་ཉ་ཕྱིས་བྱུ་རུ་མུ་མེན་རྣམས་བོང་དམར་གྱི་ཆུ་ལ་ཅུང་ཟད་བཙོས་པའི་དུག་འདོན་དགོས། དུག་དེ་འདྲའམ་སྐྲན་སོགས་ལ་ཐལ་བ་ཧར་བསྲེག །སྦལ་རྒྱབ་ནས་གྲུ་བཞིའི་བར་དང་། རྡོ་ཀླད་དང་རྡོ་ཆུ་ནས་བཙག་གི་བར་རྣམས་ཆུ་ལ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ཡང་ཕོ། ཡང་ཆུ་གྲང་མོས་བཤལ་ཐེབས་གཉིས་གསུམ་བྱས་པས། མདོར་ན་རྡོ་རིགས་ལས་དུག་འདོན་དགོས་པས་བཙོ་བཤལ་བྱེད་
10-3-17b
དགོས། ཅོང་ཞི་ཐལ་བའམ། འདམ་ཐགས་གང་དགོས་ཡུལ་ལ་སྦྱར། རྐྱང་བར་གཏོང་ན་བཙོ་བཤལ་བྱའོ། །འདི་སོགས་སྤྱི་ལ་སྟེ། བྱེ་བྲག་སྦྱོར་བའི་བྱེད་ལས་རྣམས་རང་རང་གི་སྐབས་སུ་ཤེས་སོ། །རྡོ་ཐལ་ཤིན་ཏུ་བསྲེགས་ཚད་དུ་ཕྱིན་ནས་གྲངས་འདོད་ཆུ། ཚ་བའི་ནུས་ལྡན་དུ་འདོད་ན་ཆང་ངམ་དར་བ། བད་ཁྲག་ལ་སྟར་ཆུས་བཤིག་པའོ། །ཧ་ཤིག་རྡོ་སྔ་མ་ལྟར་རོ། །མོ་རྡོ་དེ་ག་རང་དུ་བཏང་། ས་སྨན་ལས་མུ་ཟི་མར་དུ་བཞུས་ལ་ལྕགས་ཐུར་གྱིས་ས་རྡུལ་བསལ་ལ་སེར་པོ་གསེར་ལྟར་བྱའོ། ༈ །སྲིབ་ངོས་ནང༤་། རྡོ་དྲེག་དུག་དང་ཚད་པ་རྙིང་པ་སེལ། །ཞེས་པ་ནི། རྡོ་དྲེག་སླ་ངར་རླངས་ཐོན་དུ་བརྔོ་བའི་དུག་འདོན་པ་མ་གཏོགས་གཞན་ཐམས་ཅད་རང་གར་གཏོང་ཆོག །རྡོ་སྨན་ནམ་གཏོང་ལ་རྡོའི་ངོ་བོ་འཇུ་དཀའ་བས་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་འཇུ་རྩི་དར་སྨན་ཅུང་ཟད་རེ་དགོས་པ་ཞལ་ཤེས་སོ། །དེང་སང་གི་ཡ་བཀྵ་ར་ལག་པས་བཅང་ན་ཁྲུག་སྒྲ་འོང་བ་བྲག་ལོགས་སུ་ཆགས་པ་འདི་མཛེ་ཚྭའི་ཁ་བུན་ཡིན། དེ་ཆགས་པའི་བྲག་ལ་ཤ་ཁུ་སྣུམ་ཅན་བྱུགས་པའི་ཕྱི་ལོ་མཛེ་ཚྭ་དངོས་སུ་འགྱུར་བ་མཁྱེན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译
第二十三页背面第十六章第六行："首中末干湿共同处"
孔雀到野牦牛之间三类首先栖息于干燥地方的种类，洞中两者从老鼠到鱼之间末尾栖息于湿地的种类，中间从虎到猫之间两类干湿共同栖息。
第二十九章背面第三行："具有能力特性称为力量"
任何药物能治愈某种疾病的力量被称为其能力。这种能力又分为味道的能力和本质的能力两种。第一种是从元素因产生的果药，具有味道、能力、功德三种。味道是作用或该药的味道，作用是功德，功德的精华归纳为
10-3-17a
三种。这是通过味道推断而知的，而本质能力是某物质不能通过推断了解的缘起能力，是仙人和佛陀们通过智慧观察所了解的物质自性，即每种物质各自的能力。
第三十页正面第一行："味道配合能力配合消化后配合而制"
每种物质还有：来源地区，本质各自的特点有多少种，优劣区别，作用，以及草药等生长样本，使用对象的应用根茎花果采集时间，解毒方法，提取精华方法等实际使用方法，通过前辈上师不间断传承的方式正确传授至关重要。稍微说明：施用金银铜铁四种时，需按正确实践方法制成灰。对铁眼和肝病等，需按照熔化铁水的实践方法。绿松石、珍珠、珊瑚、珊瑚虫、缟玛瑙等需用红色驴尿略微煮沸解毒。对类似毒素或肿瘤等，需直接焚烧成灰。从蛙背到方石，从石脑到赭石等，用水煎煮的液体较烈，再用冷水洗涤两三次，总之，石类需要煮洗
10-3-17b
以解毒。白矾灰或泥浆根据需要使用。单独使用时需煮洗。这些是一般情况，具体配方作用在各自章节中了解。石灰完全焚烧后，如需中性水；如需具有热性能力，用酒或酸奶；对痰血用碱水分解。砷石如前所述。阴性石直接使用。土药中的雄黄需溶解成油，用铁勺除去土粒，使其呈现如金般的黄色。
背面第四行："石垢除毒和陈旧热病# 这些是用于人类学和语言学术用途的直译
第二十三页背面第十六章第六行："初中末、干湿共同居处"
指孔雀到野牦牛等三类初期居于干地的种类；穴中二者老鼠到鱼之间末期居水处种类；中间从虎到猫之间两类干湿共同处。
第二十章中第二十九页背面第三行："具有效力特点称为威力"
这里，任何药物能消除某种疾病的力量称为该药的效力。效力又分为味的效力和本质的效力两种。第一种是从元素因产生的果药物中，有味、效力、功德三者。味是作用或药物的味道，功效是功德，功德的精华概括为
10-3-17a
三种。这是通过味道推理而知的，而本质效力是某物质无法通过推理了解的缘起力量，是仙人和佛陀们通过智慧观察所了解的各个物质自身的特殊效力。
第三十页正面第一行："味配效配熟后配而调制"
每一种物质也有产地、各自的本质特点区别有多少、优劣差别、功效，以及草等的生长特征、使用对象的适宜的根茎花果采集时间、解毒方法、增强精华方法等的适当手法，通过前代上师不间断传承方式正确识别非常重要。稍加说明：使用金银铜铁四种时，需按照纯正传统方法制成灰粉。对铁眼和肝病等，需按照融化铁汁的传统方法。绿松石、珍珠、海螺、珊瑚、蓝宝石等需用红驴尿略煮以解毒。对类似毒或肿瘤等使用火烧灰。从蛙背到方解石之间，以及石髓和石水到赭石之间，均用水煎取汁液再过滤，然后用冷水洗涤两三次，总之，石类需解毒，须煮洗
10-3-17b
。根据需要将雄黄制成灰或泥状使用。单独使用时需煮洗。这些是一般情况，具体配方的功效在各自章节中了解。石灰充分燃烧后，需要冷却时用水，需要热性效力时用酒或酸奶，对痰血病用星宿水分解。砷石如前所述。阴性石直接使用。土药中，雄黄需融化成油，用铁匙除去土尘，使呈现如黄金般的黄色。
背面第四行："石垢除毒和陈旧热病"
石垢、石碱需蒸出蒸汽以除毒，其余都可直接使用。使用石药时，因石质难以消化，需要按经典所说添加少许促消化的酸奶药，这是口诀。如今的药碱，手握时发出嘎吱声，附着在岩壁上的是麻风盐的蒸气。在其附着的岩壁上涂抹油性肉汁，来年会变成真正的麻风盐，这是具慧眼尊者所说。


 །མུ་ཟི་ནག་པོ་མཚུར་ནག་གི་ཁ་བུན་ཏེ། རྡོ་ནག་རྭ་ཅོ་འདྲ་བ་སོལ་མེ་ལ་བཏབ་པས་མེ་འབར་བ་མཚུར་ནག་ཡོད་པར་འོང་བ་མུ་ཟིའི་དྲི་བྲོ་བ་དེ་དགུ་སྦྱོར་ལ་བཟང་ངོ་། །བིག་པཎ་ནི་ལ་ཐོ་ཋཱ་ཞེས་མཚུར་སྔོན་པོ་འདོད་མོད། ལིང་ཐོག་དང་ཤུ་ཐོར་ལ་ཚབ་རུང་ཡང་སོལ་མེར་དཀར་སེང་བ་མ་བསྲེག་པར་གཏོང་མི་རུང་གསུངས། རྩི་སྨན་ལས་ག་བུར་
10-3-18a
ལ་ཅུ་གང་གི་འཇམ་ཕབ་པ་ལས་གཞན་རང་གར་གཏོང་། ཚྭ་རིགས་ལས་ཚྭ་ལ་ཆུ་བཅད་དགོས་པ་ལས་གཞན་རང་གར་གཏོང་། འཇམ་འབྲས་ནི་མེ་ལ་རློང་ཐོན་དུ་རྔོ། དན་རོག་ཤྲི་ཁཎ་ཌ་སྦྱོང་ལ་དུག་འདོན། དུར་བྱིང་ཐར་ནུ་ཡང་དེ་འདྲ་བ་མ་གཏོགས་ཐམས་ཅད་རང་གར་བཞག་ཆོག་གོ། སྲོག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་རྭ་ནི་བསེ་རུ་དང་ག་དོར་མ་གཏོགས་ཐམས་ཅད་རྭ་རྣམས་གང་བཏོང་ཐལ་ཚན་རྩི་ཧྲོག་བསྲེག་ཅེས་པ་ལྟར་དང་། གཞན་ཡང་སོ་སོའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །དེ་དག་གི་བཏུ་དུས་སྤྱི་བྱེ་བྲག་ངར་བ་ལོ་མའི་དུག་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་ཕྱེ་བས་ཕྱི་རྒྱུད་ལྟར་གཅེས་པའི་ཡན་ལག་བདུན་པོ་འདིར་ཡང་དྲན། སྨན་ལ་ལ་ནི་རོ་ཡི་ནུས་པ་དང་། ལ་ལ་རེག་པའི་ནུས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་དེ་དེར་ཤེས་པར་བྱའོ། ༈ །ལྡེབ་སོ་གཅིག་པའི་ཉིན་ངོས་༤ ནང་། གསེར་གྱི་ཕུད་བུས་མཁྲིས་པ་གྱེན་དུ་འདྲེན། །ཞེས་པ་ནི། དེང་སོང་ཀ་པེད་ནང་གི་སྦུ་བ་མགོ་བཅད་འདྲ་ཟེར་བ་འདི་བཏང་བ་འཁྲུལ་ཚབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ། གསེར་མེ་ལ་པ་ཏོ་ལ་བཏགས་པ་ནི་བོད་ལུགས་མ་དག་པའོ། །པ་ཏོ་ལ་དངོས་པོ་ནི་རྒྱ་གར་དུ་ཞིང་གི་རིབ་མ་སོགས་བྱེད་པ། ཤིང་ཕྲན་ཤིན་ཏུ་ཁ་བའི་མཐར་ཐུག་པ་ཞིག་ཡིན། དེའི་ལོ་མ་ཏ་ལའི་ལོ་མའི་རྩ་རིས་འདྲ་བ་གྱེན་ཐུར་འཕྲེད་སོགས་ལ་རྩ་རིས་ཟུག་པའི་གོར་མོ་ཆུང་ངུ་ཞིག་འདུག ཨ་ཙ་རས་ཚོད་མ་བྱས་ནས་ཟ་བ་ཡིན། དེའི་འབྲས་བུ་ཐང་ཁྲོམ་ནག་པོའི་འབྲས་བུ་འདྲ་བ་རོ་ཤིན་ཏུ་ཁ་བ་དེ་ནི་གསེར་གྱི་ཕུད་བུ་དངོས་ཡིན། ལ་ཁའི་ཁུར་མང་རིང་
10-3-18b
བ་རྒྱ་ཁུར་ཟེར་བ་འདིར་པ་ཏོ་ལའི་ཚབ་རུང་མཁྱེན་གཟིགས་སི་ཏུ་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས། ༈ །དེའ༣ ི་༡སྲིབ་ངོས༤ ། དེ་ལ་རིགས་ལྔ་རྣམ་རྒྱལ་འཇིག་མེད་དང་། རིགས་ལྔར་མ་འཐུས་པ། ནག་པོ་སུལ་མེད་ཆུང་བ་རོ་ལྔ་ལྡན། རུས་པ་མེད་པ་འདི། བདུད་རྩི་མངོན་སུམ་སྟེ་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་བསྔགས། ཁ་དོག་སེར་པོ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་ནས་འབྲུ་ཙམ་པ་ཟུར་ལྔ་པ། རྒྱ་གར་ནག་ན་ས་བྱུང་བ་འདི་མིག་ནད་སྐབས་བཟང་བར་བཤད་པའོ། །གསེར་མདོག་ནི་སྤྱི་མིང་ལས་ལོགས་སུ་མེད། སེར་པོ་མཆུ་སྙུང་ནི་ཁ་དོག་སེར་པོ། རོ་མངར་ཁ་ཚ་སྐྱུར་བཞི་ལྡན། གཡུ་ཐོག་པའི་ནུས་པ་གཟིགས་པའི་བཤལ་སྐབས་ཨ་རུ་རའི་རིགས་སུ་མི་གཏོགས། བཤལ་ལ་རྩེ་མོ་སྙུང་བའི་མཆུ་མ་གཏོགས། རྩ་བ་ཤིང་གི་མདོག་མཚམ་ཡོད་པ་དེས་མི་འོང་བ་འདྲ། ཧ་རི་ཏ་ཀ་མཆུ་སྙུང་ག་མིང་ཡིན་པས། ཨ་རུ་ར་གཞན་ལ་ནོར་བའོ། ། ༈ དེ་འོག་ཕྲེང་དྲུག་པའི་ནང་། སྙིང་དང་མཁལ་མ་གླ་གོར་ཞོ་ཤ་གསུམ། །ཞེས་པ། འདིར་མ་བཤད་པ། མཆིན་པ་ཞོ་ཤ་སྨན་རྒྱུད་དུག་ལེར་ཡོད་པ་དེ་ནི། བ་མཁལ་ཟེར་བ། སེར་སྨུག་དམར་ཤས་ཆེ་བ། ཞོ་ཤ་གཞན་ལས་ཆེ་བ་རྔ་དབྱིབས་ཅན་ནོ། ༈ །ལྡེབ༣༢་སྲིབ་ངོས་༡ ནང་། དར་ཡ་ཀན་གྱིས། ཞེས་པ་ནི། སྐབས་འདིར་འཇུག་བྱ། ཀླུ་འདུལ་ནག་པོ་དང་། ཁྲག་ཀྲོག་པ་སོགས་ཡིན། རྩད་དང་ཞེས། རྩད་དངོས་ལྷོ་ཡུལ་སོགས་སུ་སྐྱེ་བའི་ལོ་མ་སྔོ་འཇམ། སྡོང་པོ་གྱེན་དུ་དྲང་པོར་སྐྱེས་པའི་རྩེར་མེ་ཏོག་དཀར་སེར་ཕྲ་ལ་
10-3-19a
ཆུང་བ། འབྲས་ལྗང་སྨིན་ཆགས་ཁོག་སྟོང་། བསྣམ་ན་སྤོས་དྲི་མནམ་པ། སྔོ་རྒྱལ་མ་གི་ཏ་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་མཆོག སྨན་འདི་སྐྱེ་སར་དུག་མི་སྐྱེ་སོགས་གསུང་། དམན་པ་ནི་ས་གཞིར་མེ་ཏོག་སེར་པོ་སྐྱེ་བའམ་རྩ་བ་ལྕ་བ་འདྲ་བ། ལོ་མ་ཕྲ་ལ་ཉ་ག་ཅན། སྡོང་པོ་ཕྲ་ལ་མེ་ཏོག་དཀར་པོ་གོ་སྙོད་འདྲ་བའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译
黑硫磺是黑煤炭的蒸气，形似黑色角状的石头，放在木炭火上会燃烧，产生煤烟，带有硫磺气味的是适合九种配方的优质品。虽然蓝矾被认为是蓝色煤炭，可作为铜和硫酸盐的替代品，但据说必须在木炭火上焚烧成白色后才能使用，不能直接使用。药草中，樟脑
10-3-18a
除了用葱柔软除去的方法外，其余可直接使用。盐类除了需要去水的盐外，其他可直接使用。柔果需在火上蒸出汁液。檀木和白檀需净化解毒。杜鹃和马钱子也类似，除此之外都可以原样使用。动物来源的角，除了独角兽和高多尔以外，所有角类的使用都按"灰热树皮燃烧"的方法，以及各自章节所述方法。这些采集时间总体特殊、茎叶的毒等方面的区别在外续中已详述七个重要部分，此处也应记住。有些药物是通过味道的能力，有些是通过触觉的能力等在各自章节中了解。
第三十一页正面第四行："金的吹嘴向上引胆"
如今所谓的铜罐内类似切头气泡的东西使用是极大错误。金在火上悬挂帕托拉是不正确的藏医传统。真正的帕托拉在印度用作田地篱笆等，是一种极苦的小树。其叶片像棕榈叶的脉络，纵横交错的脉络上附着小圆球，洋人将其作为蔬菜食用。其果实类似黑色唐棕果，味道极苦，这才是真正的金吹嘴。山坡上长的
10-3-18b
棘状被称为中国枣的可作为帕托拉的替代品，据具慧眼司徒仁波切所说。
该页背面第四行："其中五种胜利不灭和未达五种，黑色无皱小而具五味，无骨者为现前甘露，适用所有疾病。颜色黄色极小如麦粒大小，有五角，产于印度黑土的据说适合眼疾。"金色是通称而非独立名称。黄色尖嘴是指颜色黄，味道甜、苦、辣、酸四种兼具。优托巴观察的能力认为这不属于诃子类，泻药时除了尖细的顶端外，根部有树干颜色痕迹的似乎不合适。诃梨塔卡尖嘴是名称，容易与其他诃子混淆。
其下第六行："心脏、肾脏、肺中三种肉球"
这里未说明的肝肉球在医续毒章中所提及的是所谓牛肾，黄棕带红色，比其他肉球大，形状如鼓。
第三十二页背面第一行："达亚坎"
这里指的是黑色降龙和喀托巴等。"扎德"指真正的扎德产于南方等地，有柔软的绿叶，茎直立向上生长，顶端开白黄色细小
10-3-19a
花朵，果实绿色成熟中空，闻起来有香气，被称为"蓝胜麦格塔"的是最好的。据说这种药生长的地方毒药不生长等。劣质的是地面上开黄花的或根似苦草的，叶细有叶柄，茎细开白花如洋葱花的。
;


 །ལོ་མ་ཡོད་མེད་མ་གཏོགས་འབམ་པོ་དང་ནོར་སོ་ཡོད། མེ་ཏོག་ཡོད་མེད་གཉིས་ཏེ་འདིས་ཚབ་རུང་། ༈ །རྒུ་ཐུབ་ལྷོ་རོང་ཚད་ཡུལ་སྐྱེས་པ་ཤིང་སྡོང་གཞན་ལ་འཁྲིལ་ནས་སྐྱེས། ལོ་མ་འཐུག་རིང་། མེ་ཏོག་སེར་སྐྱ་ཆུང་བ། འབྲུ་སྔོ་སྐྱ་སྤུ་སོབ་ཅན་ལྡུམ་སྟག་ཕོ་མོ་ཟེར་བ། མཐུག་པ་ཕོ། སྲབ་པ་མོ་ཡིན་གསུངས་སོ། ༈ །ལྡེབ་སོ་གསུམ་པའི་སྲིབ་ངོས༣ ། སྤྱང་ཆོར་བད་ཀན་འདྲེན། ཞེས་པ་ནི། སྡོང་བུ་མེད་པ་དཀྱིལ་དུ་མེ་ཏོག་དམར་པོ་ཡོད་པ་མོ་ལྡུམ། དེ་འདྲ་བ་སྡོང་པོ་རིང་བ་རྩེ་མཐུར་དུ་འགུག་པ་མེ་ཏོག་དཀར་པོ་ཕྲན་བུ་མང་པོ་གཤིབ་ནས་སྐྱེ་བ་ཕོ་ལྡུམ་སྟེ། འདི་གཉིས་ཀྱང་ཁ་འབུས་དུས་སོ། །ས་ཁྲེམ་སོགས་སུ་སྐྱེ་པའི་ཚེར་མ་སྐྱ་བོ་ལོ་མ་གྱེས་པ། སྡོང་བུ་གྲུ་རེ་ཙམ། ཚིག་རྣམས་ཚེར་མ་ཕྲ་མོ་དང་། མེ་ཏོག་དཀར་པོས་བསྐོར་བ་དེ་ལ་སྤྱང་ཚེར་དཀར་པོ་ཟེར་ཀྱང་། སྨན་ལ་བཏང་སྲོལ་ནི་མེད། སྔོན་བུས་ཆུ་སེར་སྦྱོང་བ་ནི། བྱང་ལུགས་སྔོ་མེ་ཏོག་སྔོན་པོ་རྩ་བ་ལ་ཕུག་འདྲ་བ ། ཟུར་ལུགས་ཤོག་ཤིང་གི་གཞོན་ནུའི་བར་ཤུན་ནོ། །ལྡུམ་པདྨ་རྩ་རི་ནི། ནན་ཤིང་ཟེར་བ་ལོ་མ་ལྗང་། སྡོང་བུ་མེད་པ་མོ། སྡོང་བུ་ཁོང་སྟོང་ཚིགས་མང་ཅན་པོ་
10-3-19b
སྡུམ། ཤུན་པ་ནང་ནས་མེ་ཏོག་དམར་ཞིབ། འབྲུ་དམར་ལེབ་དེ་གཉིས་ཀྱི། ཕོ་ལྡུམ་རྩ་བ་དམན། ༈ །བཤད་རྒྱུད་ལེའུ་ཉེར་གཅིག་པ་ལྡེབ་སོ་དྲུག་ཉིན་ངོས ༡ ། གཉིས་པར་སྦྱོར་ལ་མངར་ལྔ་སྐྱུར་བ་བཞི། །སོགས་བཤད་པ་ནི། དང་པོ་རོ་གང་ཞིག་གང་དང་སྦྱར་བ་ལ། ཐོག་མར་གཉིས་སྦྱར་བ་ནས། དྲུག་ཚང་བའི་བར་བརྩིས་ན་ལྔ་བཅུ་ང་བདུན་ནོ། །དེ་ཡང་མངར་སྐྱུར་གཉིས་སྦྱར་བ། མངར་ལན་ཚྭ་སོགས་སྦྱར་བའི་མངར་བགྲོགས་གཞན་ལྔ་དང་སྦྱར་བའི་ལྔ། སྐྱུར་བ་ལ་མངར་སྦྱར་གོང་དུ་སོང་ཟིན་རང་རང་འོག་ཕྱེ་མ་བཞིར་སྦྱར་བཞི་དེས་འགྲེས་སོ། གསུམ་དུ་སྦྱར་བ་ལ། མངར་སྐྱུར་ལན་ཚྭ་གསུམ་སྦྱར་བ། མངར་སྐྱུར་ཁ་སོགས་བཞི། རོ་མངར་ལན་ཚྭ་ཁ་གསུམ་ནས་གསུམ། མངར་ཁ་ཚ་མངར་ཁ་བསྐ་གཉིས། མཐར་མངར་ཚ་བ་སྐའི་བར་བཅས་བཅུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱུར་སོགས་སྦྱར། བཞི་སྦྱར་ལ་གསུམ་པ་གཞིར་བཞག་རེ་རེ་སྐྱུར་བའོ། །མངར་སྐྱུར་ལན་ཚྭ་ཁ་བ་བཞི་སྦྱོར་བ། ཚ་བ་བསྐ་བ་མངར་སྐྱུར་ཁ་བ་ཚ་བ་མངར་ལན་ཚྭ་ཁ་ཚ། བསྐ་མངར་ལན་ཚྭ་ཚ། བསྐ་མངར་ཁ་ཚ་བསྐ། ལྔ་སྦྱོར་མངར་བ་རེ་རེ་དོར་བའི་ལྷག་ལྔ། སྐྱུར་བ་གཅིག དྲུག་སྦྱོར་གཅིག་སྟེ་ང་བདུན། རྐྱང་པ་དྲུག་བསྣན་པས་དྲུག་བཅུ་རྩ་གསུམ་འཕེལ་ཟད་བདུན་ཅུའི་གཉེན་པོར་གང་ལ་གང་འཚམས་སུ་བཏང་སྟེ། དེ་ཡང་ནད་བདུན་ཅུ་ཡོད་ཀྱང་གཉེན་པོར་རེ་གསུམ་གྱིས་སེལ་ལུགས། ༈ །དེའི་སྲིབ་ངོས༢ ། དཔྱད་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ། དེ་ལ་སྤྱིར་ནང་དུ་སྨན་འཐུང་བ་ལྟ་
10-3-20a
བུ་མ་ཡིན་པར། ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ནས་གང་འཚམས་ཀྱི་ཐབས་བརྟེན་པས། གང་དེ་དག་ཕྱི་རུ་འབྱིན་པའམ། མ་འབྱིན་ཀྱང་དེ་གང་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་རྣམས་ལ་གང་ལ་གང་ཕན་གྱི་རྣོ་འབབ་པའི་སྐོར་ལ་འདིར་དཔྱད་དུ་གྲགས་སོ། །རྩེ་ཞབས་མེད་པའི་ཟླུམ་པོ་སྲིད་སོར་དྲུག །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་ཁབ་མགོས་རུས་པ་རྩི་ཉམས་པ་དང་། ཆག་པ་བཙུབ་པར་འོང་། ༈ །དེ་འོག་ཕྲེང་གསུམ་པའི་ནང་། མགོ་ཟླུམ་བྲ་བོ་རྩེ་ཀྱོག་རྩེ་གུག་པ། །ཞེས་པ་ནི། ཡན་ལག་སོགས་ལ་ལུས་པའི་མདེའུ་ལ། དང་པོ། མགོ་བོ་སྲན་མ་ལྟར་ཟླུམ་པ་མངགས། ལམ་དྲང་པོ་ན་ཡོད་ན་དེས་རྟོགས་ཀྱང་། གཡས་གཡོན་གཟུར་ཡོད་ན་མི་རྟོགས་པས། ཟུར་གསུམ་བྲ་པོ་མགོ་འདྲ་བ་མངགས་གཡས་གཡོན་གཅུས་ཟུར་ལ་འཐེན་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译
除了有无叶子外，容易混淆为波波和诺索。有无花两种，这些可作为替代品。拉图生长于南谷炎热地区，缠绕在其他树干上生长，叶子厚长，花黄白色小，果实蓝灰色有松软绒毛，称为藤虎公母，厚的为公，薄的为母。
第三十三页背面第三行："狼草引痰"
指无茎在中间有红花的女草。类似的长茎顶端下弯的，有许多小白花并列生长的是公草，这两种都在开口时使用。生长在土石等处的灰色刺，叶子分岔，茎只有拳头大小，各节有细小刺，被白花环绕的称为白狼刺，但医药中没有使用传统。蓝草排脓是：藏北派蓝花蓝色的根似萝卜，祖卡派是干树的嫩树皮。莲草根枝是：所谓南树，叶绿，无茎的是母，茎中空多节的是
10-3-19b
公草，皮内有细红花，红色扁平果实的两种，公草的根次要。
《释续》第二十一章第三十六页正面第一行："二配中五甜四酸"
首先是哪种味道与哪种配合，从最初的二味配合到六味齐全计算共五十七种。其中甜酸两种配合，甜与咸等配合的甜与其他五种配合共五种；酸与甜配合前面已经说过，剩余四种配合四种，以此类推。三种配合中：甜酸咸三种配合，甜酸苦等四种，甜味咸苦三种等三种，甜苦辣甜苦涩二种，最后到甜辣涩之间共十种。同样，酸等配合，四种配合以三种为基础各加一种酸。甜酸咸苦四种配合，辣涩甜酸苦辣甜咸苦辣，涩甜咸辣，涩甜苦辣涩，五种配合甜味各去一种的其余五种，酸一种，六种配合一种，共五十七种。加上六种单味，总共六十三种，作为七十种增减的对治，按照适合使用，即虽有七十种疾病，但对治以六十三种消除的方法。
该页背面第二行："医疗"
这里一般而言不是像内服药那样，而是从身体外部采用适当方法，将病症排出体外或虽不排出但使其平息的方法，根据对各种疾病有效的要点，这里称为医疗。"无尖底的圆形长六指"，用针头会刺伤骨膜和骨折碎骨。
其下第三行："圆头扁宽歪尖弯尖"
对于残留肢体等的箭头，首先，头部如豌豆般圆的适合命令，如在直路上能探测到，但如有左右弯曲则探测不到，故命令用三角形扁平头，向左右弯曲的边缘拉动。
;
USER:这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །རྩེ་ཀྱོག་ནི་མདའི་མགོ་ཏི་སེ་ཁྱོག་འདྲ་བ་ངམ་རིང་ཡོད་ཀྱང་ཟུར་ཡོད་པས་རྐྱོག་གིས་རྟོགས་པའོ། །རྩེ་གུག་ནི་རྩེ་མོ་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུ་ཁྱོག་པོ་ཕུལ་ཡོད་ཀྱང་མི་ཐོན་པར་ལོག་འགྲོ་བའི་རྡོལ་དཀའ་བའི་རིགས་སུ་བཤད། མདེའུའི་དབྱེ་བ་བདུན་པོ་དེ་ལས། སྨན་པ་མཁས་པ་ཡོད་ན། དོན་ལ་བཞི་ལས་མི་དགོས། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལའང་རིགས་འགྲེའོ། ༈ །ལྡེབ་སོ་བདུན་པའི་ཉིན༣ ངོས་ནང་། ཁྱོར་ཕྱེད་བཅུ་དྲུག་སྤེལ་ཡོད་ཞེ་གཉིས་བླུད། །ཅེས་པ་ནི། ཕན་ཚུན་མ་འཁྲུགས་པར་ཁྱོར་ཕྱེད་རེ་རེའི་ཉེར་སྤྱོད་འདི་རུང་ཡོད་ཚད་ངོས་བཟུང་བ་སྟེ། ཡུང་བ། ཐམ་འབྲུ་ཞིབ་ཚགས། སྦྲང་ཡོས་རྙིང་པ་ཞིབ་ཚགས། ལ་ཕུག་ཟན་ཆེན། ཆུ། ཇ། རྗེན་པ། བཙོས་པ། མར། ཞོ། སྦྲང་། དར་བའི་ཁུ་བ། ཆང་། ཁམ་མཐུག་ཤ །བྱ་ཤ་སྙིགས། མར་ཁུ། རྔོས་གཙང་སྐམ། ཤའི་ཁུ་བ། གསོ་
10-3-20b
བྱེད་ཀྱིས་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ། ཁྱི་ལྕི་ཐང་། ཐམ་ཁའི་ཐང་། ཆུ་སྐོལ། འབྲུའི་འོ། །ཁུ་བཙགས་པའི་ཁུ་བ། ཚ་ཆུས་རློ་བའི་དྲོད། ལྕགས་རློན་ལ་མར་བྱུག །ཕྱེ་མ་ལྷས་པའི་ཤན། ཕྱེ་མ་ལྷས་ལྷས་རྩམ་པ་ཞིབ་མོ། རྩམ་པ་རགས་སྐམ། ཟན་སྲབ་མོ། ཟན་མཐུག་པོ། ཚོད་མ། ཉུང་ཕྱེ། སྟག་ཚེར། ཤུག་གསར་མེ་ཏོག །གྲོ་མ། སྐྱུ་རུ་ར་བརྔོས་པ། ཚྭ་དུར་བའི་ཁུ་བས་བརྔོས་པ། སྦྲང་ཆུ། མར་སྙིང་། ཤ་ཁུ་འོ་མ་སྦྱར་བ། ཕྱེ་བསྲེས་ཟན་ཆེན། སྦྱར་བ་སྦྲང་ཆང་། སྤྱིར་ཕྱེ་ཟན་སོགས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལས་གཞན་སེམས་ཅན་གྱིས་ཀྱང་ཟ་ཡང་། མར་སྙིང་སོགས་ནི་འགྲོ་བ་ལྔའི་ནང་ནས་འདོད་ལྷ་དང་། མི་གཉིས་ཁོ་ནས་སྤྱོད་པས། དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དཔལ་ལྡན། ཞེས་སོགས་སོ། ༈ །ལྡེབ་བཞི་བཅུ་པའི་སྲིབ་ངོས་ལེའུ་ཉེར་གཉིས༥་ནང་། གཉེན་པོ་སྟོབས་ཆེན་རྣོན་པོའི་བཤལ་ཕྱེ་འདི། །ཞེས་སོགས་ནི། ཅུ་ལིག་ནག་པོ་ནི། ཧེ་ལེ་བྷ་རུ་སུ་ནི་གྲ་སུ་བུན་ནི་གྷ་ར་ནི་ར་རྩ་ཆེན་ནག་པོ། ག་རྫ་ནི་གྷ་ར་ནི་ར་སྟག་ཚེར་ནག་པོ། ས་ཧ་ཙ་ར་ཌ་བྷ་ར་ཡ་གྷ་ར་ནི་ར་ཤིང་ནག་པོའམ་ཏ་མ་ལའི་ཤིང་། ག་ད་ནི་གྷ་ར་ནི་ར་གུར་གུམ་ནག་པོ། དྲི་སྣ་ཙན་དན་འབྲུའམ་ཙན་དན་ལྕགས་བསྲེགས་པའི་དུད་པ། ཁྲི་ཤི་ག་ནི་གྷ་ར་ནི་ར་མར་ནག་བཤོས་པ་རྙིང་པ། མི་ཐུབ་ཟིལ་པ་ས་ལ་ཆགས་པ། གེ་སར་ནི་སེ་འབྲུའི་མེ་ཏོག་གོ ། ༈ ལྡེབ་ཞེ་གཅིག་པའི་ཉིན་ངོས༡་ནང་། ནད་ཡིན་ཕྱིར་ན་བཅོས་པས་སེལ་བར་བསྟན། །ཅེས་པ་ནི། སྤྱིར་ཆུ་གང་བྱུང་ཞིབ་བ་མི་ཤེས་ཀྱང་། བརྟགས་
10-3-21a
ན་ངེས་པར་ཤེས་ནུས་པ་བཞིན། ནད་ཀྱི་མཚན་གཞི་དུ་མ་མིང་རིགས་ཀྱིས་ཕྱེ་ཞིང་རྒྱུ་རྐྱེན་ཐ་དད་པ་ཀྱང་། ཅིས་ཀྱང་ནད་ཡིན་པར་ནི་ཐག་ཆོད་ལ། ནད་ཡིན་པས་ཐབས་ཀྱིས་བཅོས་སུ་རུང་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པས། དེ་ཡང་ནད་ཉེས་ཡིན་ན་ནང་འཚོ་བྱེད། ཁྲག་ཡིན་ན་གཏར། ཟུག་རྔུ་ཡིན་ན་ཕྱི་ཡི་དཔྱད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སོ་སོས་སེལ་བར་ཞི་བར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཕྱི་མ་ལྔར་གྱུར་པ་ལྟ་བུའི་འཁོར་བའི་ནད། ལས་སྤྱོད་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གིས་སེལ་བའི་ཞི་བདེ་བླ་ན་མེད་པ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་ལམ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འོད་གསལ་གྱི་བདེ་ཐབས་ཟབ་མོ་སྤྱད་པ་གསང་སྔགས་ཐབས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ལུགས་དང་། གཞན་ཡང་རེ་ཞིག་ཚེ་འདིར་ནད་ཀྱི་གདུང་བ་སེལ་ཞིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལྡང་བར་བྱས་ནས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ཚུལ་ལའང་འབད་རྩོལ་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་མཛད་པའོ། ཞི་བའི་ཐབས་ལ་ཟས་སྤྱོད་སྨན་དཔྱད་བཞི། །ཞེས་པ་ནི། སྔར་མ་ཡིན་པ་གསར་དུ་བྱུང་བའི་ནད་དང་། སྔར་ཡོད་པའི་ནད་གཉིས་ཀ ནད་ཡིན་ན་ཞི་བའི་ཐབས་བཞི་ལས་མེད་དོ། །དེ་ཡང་ཟས། སྤྱོད་ལམ། སྨན་གྱི་བཅོས་ཐབས། དཔྱད་ཀྱི་བཅོས་ཐབས་ཏེ་བཞི་ལས། འདི་སྐབས་ཟས་སྨན་ཕན་ཚུན་དབྱེར་མེད་པར། ཞི་བའམ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ནད་ཀྱི་གཉེན་པོར་ཇི་ལྟ་བའི་སྨན་ཡང་། ཟས་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་མ་ལོག་ན། སྨན་ནི་བཅུད་དུ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཟས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཤས་ཆེར་ཞེན་
10-3-21b
ཅིང་འཆི་བ་ལས་བསྲུང་བར་མཚོན་ནོ། །དེ་ཡང་སྤྱིར་ནད་ཀྱི་ཟས་ནི་ནུས་པས་བགྲོད་པས་ན། གཟི་མདངས་ཡི་ག་གདོན་ཆང་ལྷག་མ་ཡིན། །ཞེས་སོགས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཟས་གང་ཞིག་སྐྱོད་ན་ནད་ཁོ་ན་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་བཅད་པ་ནི་འགལ་བའི་རྐྱེན་སྤང་བའོ། ༈ །དེའི་འོག་ཕྲེང་བཞི་པའི་ནང་། བཅོས་ཐབས་སྤྱིར་བཤད་ཟས་སྤྱོད་སྨན་དཔྱད་བཞི། །ཞེས་པ་ནི། ཐོག་མར་ཟས་སྤྱོད་ཙམ་གྱིས་བཅོས་ནུས་པ་ལ་སྨན་དཔྱད་ཀྱིས་བཅོས་མི་དགོས། སྨན་གྱིས་བཅོས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་དཔྱད་མི་དགོས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྲོག་ཉེན་སྐྱོབ་མི་ནུས་གང་མགྱོགས་སྨན་དཔྱད་ཐེབས། །ཞེས་པ་ནི། སྐབས་སུ་བབས་པའི་ནད་གཞི་ལ། ལས་དབང་གིས་ཤི་རན་པ་མ་གཏོགས་པ་སྲོག་མི་འཆི་བ་ལ། སྨན་དཔྱད་གང་གིས་བཅོས་ཀྱང་མི་ཕན་པར་སྲོག་གི་ཉེན་ཆེ་བའམ། འཆི་བར་འགྱུར་ལ་ཉེ་བ་དེ་འདྲ་བ་ནི། འཕྲལ་དུ་ཤུགས་དྲག་ཆེ་བའི་སྨན་དཔྱད་སྟོབས་ཆེན་ཐེབས་པས། རླུང་ལ་སྨན་བཏང་འཕྲལ་དུ་སྲོག་འདོན་ཉེ་བ་ཡང་ནད་ཡིན་དུས། སྨན་གྱི་སེལ་ཐབས་ཀྱིས་སྲོག་བཟུང་ཆོག་པ་ལྟ་བུའོ། །དཔྱད་ལའང་དེ་དང་མཐུན་པ་འོང་།;


 །དེས་མ་རྟོགས་ན་གཡས་གཡོན་དུ་འཁྱོགས་སོང་ཆེ་བས། དེ་ལ་རིམ་པ་ལྟར་ལྕགས་ཐུར་ལྕེ་འཇམ་རྩེ་མོ་ནས་གང་ཙམ་འཁྱོགས་པ་དང་། དེ་ལས་ཀྱང་གུག་ཆེ་བ་དང་། རྩེ་མོ་རིམ་གུག་གི་རྩེ་མོ་མིག་ཡོད་པ་སྦྲུལ་མགོ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་གསུམ་གཡས་གཡོན་སྟེང་འོག་བར་འགྲོ་སར་མྱུལ་བའི་མདེའུ་ལ་འཕྲད་པ་དང་། མིག་ཏུ་ཚུད་དེ་ཆ་བྱད་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཅི་རིགས་མི་འོང་བ་མིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཟངས་དུང་ཁ་འདྲ་བ་སྦུབས་ལྡན་ཕྲ་ལ་འཇམ་པ་བཏང་སྟེ་དེའི་སྦུབས་སུ་མདེའུའི་ཡུ་བ་སོགས་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གང་རུང་གི་ཡིད་ཆེས་པའི་ངེས་པ་རྙེད་དེ་ངོས་སུ་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པ་ལྔ་པོ་ཀུན་ཀྱང་སྲིད་སོར་
10-3-20b
བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚད། ཕྲ་ལ་འཇམ་པ་སྟེ་དེ་དག་གིས་གཙོ་བོར་ཡན་ལག་གི་ཟུག་རྔུ་ལུས་པ་གར་ཡོད་པ་བརྟགས་སོ། །དེས་མ་རྟོགས་ན་དབྱིབས་ཟླུམ་པོ་ཁ་བྲག་ཡོད་པས་བརྟགས་ཟེར། སོར་བརྒྱད་ཀྱི་དབལ་ལྡན་རྩེ་མོ་བུ་ག་སྐར་ཁུང་བཏོད་པ་དེ་སྐྲངས་པའི་སྟེང་དུ་བཏང་པས། འོག་ཏུ་སྨིན་དང་སྨིན་མིན་རྟོགས་ཏེ། སྨིན་ན་སྐར་ཁུང་དུ་རྣག་འབྱུང་བས་བརྟོལ་རན་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། ༈ །དེ་འོག་ཕྲེང་བཞི་པའི་ངོས། སྦུབས་ཅན་པ་ནུ་འདྲ་བ་སོར་གསུམ་པ། །ཞེས་པ་ནི། ཤིན་ཏུ་འཇམ་པ་སྤུབས་ཅན་ནུ་དབྱིབས་འདྲ་བ་སྲིད་དུ་སོར་གསུམ། རྩེ་ཟླུམ་ཆར་སོར་ཕྱེད་དང་། ཕྱིར་ལྷག་མ་སོར་ཕྱེད་བཅས་པ་གསང་བའི་རྣམ་པ་སྦམ་པ། མཁྱུད་དེ་མཐའ་སྐོར་ཕོ་སོར་ལྔ། མོ་ལ་དྲུག་སྟེ་བུ་གར་མཐེ་བོང་ཤོང་ཙམ་པ། དེ་ལ་འབྲུམ་པ་གར་འདུག་བལྟ་བ་ལ་སྒོ་གཉིས་པ་གང་ཉི་མ་འདེ་སར། འོག་སྒོར་བཏང་བའི་ངོས་གཉིས་ལས་རྨ་གར་བྱུང་བ་མཐོང་བར་བྱས་ནས། བཅད་པའི་ལས་ལ་སྦྱར་དུས། དེ་འདྲ་དེ་ལས་ཅུང་རིང་བ་སྒོ་གཅིག་པའི་ནང་འབྲུམ་པ་ཚུད་པར་བྱས་ལ། ཀྱོང་བུས་བཅད་མར་ཁུས་བསྲེག་གོ། སེང་གེ་ཁ་སྤོམ་ཐུང་བཞི་སྒོམ། བྱ་ཀངྐའི་མཆུ་ལྟ་བུ་མཆུ་རིང་ཐུང་སོར་བཞི་ཙམ་གྱི་སྐམ་པ་མཆུ་ཕྲ་བ་དང་། དེ་ལས་ཅུང་ཐུང་སྦོམས་པ་བྱ་རོག་མཆུ་ལྟ་བུ་དེ། གསུམ་ཀའང་སྐམ་པ་སྟེ། དེ་འདྲ་བའི་མཆུ་ཕྲ་རིང་སོར་བརྒྱད་མཉམ་པར་འགྲོ་བ་མཐིང་རིལ་གྱི་མཆུ་འདྲ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་སྟེ། དེ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འབྲེལ་མཚམས་སུ་གཡུང་དྲུང་རིས་ཀྱི་ལྟེ་བར་གཟེར་སྲ་ལ་
10-3-21a
ཟླུམ་པས་བསྐོར་བ། རྐང་བརྒྱད་བཞོག་དབྱིབས་མཛུབ་མོའི་སྦོམ་ཕྲ་ཙམ་གྱི་རྩ་བ་ལག་པའི་འཛིན་ཕྱོགས་ལྕགས་ཀྱུའི་དབྱིབས་ཅན་ཅིག་ཤོས་ཨ་ལོང་བཏགས་པ་རིམ་བཞིན། རུས་མགོ་ལ་ཟུག་པ་དང་། ཤ་རྔམ་འཐུག་པོའི་སྟེང་གི་རུས་པ་དང་། ཤ་རྔམ་ཅུང་ཟད་ཀྱི་རུས་པ་དང་། ཤ་རུས་ཀྱི་ཁྲོད་ན་ལུས་པའི་ཟུག་རྔུ་ལ་སྦྱོར། གང་ལྟར་གྱི་སྦུབས་ཐུར་གྱི་ནང་ན་ལྕགས་སྐམ་སྲ་བས་བསྡོམས་པ་འདམ་བུའི་མཆུ་སྟེ་གཏིང་རིང་པོར་སྦྱར། ཙུ་མོ་ཏི་སྟེ་འཇབ་ཙེ་ཕྲ་མོ་ལྟ་བུ་སོ་རྣོ་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེའི་སྲིབ་ངོས་༤ ལེའུའི་མཐར། དེ་ལྟར་ཆ་བྱད་ནད་དང་གང་མཁོ་སྤྱད། གཞན་ཡང་བྱིས་པའི་ལྕེ་ལ་གུར་གུམ་གྱི་ཧྲཱིཿཐེལ་རྒྱག་པའི། ཏེལ་པ་ནང་དུ་ཧྲཱིཿགྱོང་བརྐོས། སྨན་ཐུར་དང་ཁ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དང་། རིན་ཆེན་བསེགས་བརྡར། མིག་སྨན་འདེབས་ཐུར། མིག་སྒོར་རྩ་མི་འགྱུར་བའི་རྩེགས་གདན། མིག་ཏུ་སྒོ་བཞི་སོགས་ཀྱི་ཏེལ་གདན་མིག་གསུམ་པ། སྨན་ཁྱེམ་གསོ་དཔྱད་རང་ལུགས་ཀྱི་ལུག་ཉིའི་སྒྲིབ་ཤིང་དང་སྦྲགས་པའི་རི་བོང་རྐང་པ་གཤིབ་པའམ་ཡུ་པར་ཕག་ཟེ་སོགས་ཀྱི་སྨན་འཕྱག །སྨན་ཚགས་ལ་སོགས་པ་གང་མཁོའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱའོ།

 །དེས་མ་རྟོགས་ན་གཡས་གཡོན་དུ་འཁྱོགས་སོང་ཆེ་བས། དེ་ལ་རིམ་པ་ལྟར་ལྕགས་ཐུར་ལྕེ་འཇམ་རྩེ་མོ་ནས་གང་ཙམ་འཁྱོགས་པ་དང་། དེ་ལས་ཀྱང་གུག་ཆེ་བ་དང་། རྩེ་མོ་རིམ་གུག་གི་རྩེ་མོ་མིག་ཡོད་པ་སྦྲུལ་མགོ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་གསུམ་གཡས་གཡོན་སྟེང་འོག་བར་འགྲོ་སར་མྱུལ་བའི་མདེའུ་ལ་འཕྲད་པ་དང་། མིག་ཏུ་ཚུད་དེ་ཆ་བྱད་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཅི་རིགས་མི་འོང་བ་མིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཟངས་དུང་ཁ་འདྲ་བ་སྦུབས་ལྡན་ཕྲ་ལ་འཇམ་པ་བཏང་སྟེ་དེའི་སྦུབས་སུ་མདེའུའི་ཡུ་བ་སོགས་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གང་རུང་གི་ཡིད་ཆེས་པའི་ངེས་པ་རྙེད་དེ་ངོས་སུ་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པ་ལྔ་པོ་ཀུན་ཀྱང་སྲིད་སོར་
10-3-20b
བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚད། ཕྲ་ལ་འཇམ་པ་སྟེ་དེ་དག་གིས་གཙོ་བོར་ཡན་ལག་གི་ཟུག་རྔུ་ལུས་པ་གར་ཡོད་པ་བརྟགས་སོ། །དེས་མ་རྟོགས་ན་དབྱིབས་ཟླུམ་པོ་ཁ་བྲག་ཡོད་པས་བརྟགས་ཟེར། སོར་བརྒྱད་ཀྱི་དབལ་ལྡན་རྩེ་མོ་བུ་ག་སྐར་ཁུང་བཏོད་པ་དེ་སྐྲངས་པའི་སྟེང་དུ་བཏང་པས། འོག་ཏུ་སྨིན་དང་སྨིན་མིན་རྟོགས་ཏེ། སྨིན་ན་སྐར་ཁུང་དུ་རྣག་འབྱུང་བས་བརྟོལ་རན་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། ༈ །དེ་འོག་ཕྲེང་བཞི་པའི་ངོས། སྦུབས་ཅན་པ་ནུ་འདྲ་བ་སོར་གསུམ་པ། །ཞེས་པ་ནི། ཤིན་ཏུ་འཇམ་པ་སྤུབས་ཅན་ནུ་དབྱིབས་འདྲ་བ་སྲིད་དུ་སོར་གསུམ། རྩེ་ཟླུམ་ཆར་སོར་ཕྱེད་དང་། ཕྱིར་ལྷག་མ་སོར་ཕྱེད་བཅས་པ་གསང་བའི་རྣམ་པ་སྦམ་པ། མཁྱུད་དེ་མཐའ་སྐོར་ཕོ་སོར་ལྔ། མོ་ལ་དྲུག་སྟེ་བུ་གར་མཐེ་བོང་ཤོང་ཙམ་པ། དེ་ལ་འབྲུམ་པ་གར་འདུག་བལྟ་བ་ལ་སྒོ་གཉིས་པ་གང་ཉི་མ་འདེ་སར། འོག་སྒོར་བཏང་བའི་ངོས་གཉིས་ལས་རྨ་གར་བྱུང་བ་མཐོང་བར་བྱས་ནས། བཅད་པའི་ལས་ལ་སྦྱར་དུས། དེ་འདྲ་དེ་ལས་ཅུང་རིང་བ་སྒོ་གཅིག་པའི་ནང་འབྲུམ་པ་ཚུད་པར་བྱས་ལ། ཀྱོང་བུས་བཅད་མར་ཁུས་བསྲེག་གོ། སེང་གེ་ཁ་སྤོམ་ཐུང་བཞི་སྒོམ། བྱ་ཀངྐའི་མཆུ་ལྟ་བུ་མཆུ་རིང་ཐུང་སོར་བཞི་ཙམ་གྱི་སྐམ་པ་མཆུ་ཕྲ་བ་དང་། དེ་ལས་ཅུང་ཐུང་སྦོམས་པ་བྱ་རོག་མཆུ་ལྟ་བུ་དེ། གསུམ་ཀའང་སྐམ་པ་སྟེ། དེ་འདྲ་བའི་མཆུ་ཕྲ་རིང་སོར་བརྒྱད་མཉམ་པར་འགྲོ་བ་མཐིང་རིལ་གྱི་མཆུ་འདྲ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་སྟེ། དེ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འབྲེལ་མཚམས་སུ་གཡུང་དྲུང་རིས་ཀྱི་ལྟེ་བར་གཟེར་སྲ་ལ་
10-3-21a
ཟླུམ་པས་བསྐོར་བ། རྐང་བརྒྱད་བཞོག་དབྱིབས་མཛུབ་མོའི་སྦོམ་ཕྲ་ཙམ་གྱི་རྩ་བ་ལག་པའི་འཛིན་ཕྱོགས་ལྕགས་ཀྱུའི་དབྱིབས་ཅན་ཅིག་ཤོས་ཨ་ལོང་བཏགས་པ་རིམ་བཞིན། རུས་མགོ་ལ་ཟུག་པ་དང་། ཤ་རྔམ་འཐུག་པོའི་སྟེང་གི་རུས་པ་དང་། ཤ་རྔམ་ཅུང་ཟད་ཀྱི་རུས་པ་དང་། ཤ་རུས་ཀྱི་ཁྲོད་ན་ལུས་པའི་ཟུག་རྔུ་ལ་སྦྱོར། གང་ལྟར་གྱི་སྦུབས་ཐུར་གྱི་ནང་ན་ལྕགས་སྐམ་སྲ་བས་བསྡོམས་པ་འདམ་བུའི་མཆུ་སྟེ་གཏིང་རིང་པོར་སྦྱར། ཙུ་མོ་ཏི་སྟེ་འཇབ་ཙེ་ཕྲ་མོ་ལྟ་བུ་སོ་རྣོ་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེའི་སྲིབ་ངོས་༤ ལེའུའི་མཐར། དེ་ལྟར་ཆ་བྱད་ནད་དང་གང་མཁོ་སྤྱད། གཞན་ཡང་བྱིས་པའི་ལྕེ་ལ་གུར་གུམ་གྱི་ཧྲཱིཿཐེལ་རྒྱག་པའི། ཏེལ་པ་ནང་དུ་ཧྲཱིཿགྱོང་བརྐོས། སྨན་ཐུར་དང་ཁ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དང་། རིན་ཆེན་བསེགས་བརྡར། མིག་སྨན་འདེབས་ཐུར། མིག་སྒོར་རྩ་མི་འགྱུར་བའི་རྩེགས་གདན། མིག་ཏུ་སྒོ་བཞི་སོགས་ཀྱི་ཏེལ་གདན་མིག་གསུམ་པ། སྨན་ཁྱེམ་གསོ་དཔྱད་རང་ལུགས་ཀྱི་ལུག་ཉིའི་སྒྲིབ་ཤིང་དང་སྦྲགས་པའི་རི་བོང་རྐང་པ་གཤིབ་པའམ་ཡུ་པར་ཕག་ཟེ་སོགས་ཀྱི་སྨན་འཕྱག །སྨན་ཚགས་ལ་སོགས་པ་གང་མཁོའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
如果他没有理解这点，则由于严重向左右弯曲，对此应按顺序使用铁探针，从平滑的尖端稍微弯曲的，到更加弯曲的，再到尖端逐渐弯曲且尖端有眼如蛇头状的三种工具；当这三种工具在左右上下中间寻找探测箭头时，若遇到箭头并被眼部捕获固定等各种迹象是可能出现的；同样，使用类似铜喇叭口的中空细滑工具，使箭杆等能进入其中空部分。所有这些方法中，任何一种只要找到确定的可靠证据，就可确认位置。上述所说的五种工具，都是十二指宽的尺寸，细而光滑，主要用于检查留在肢体中疼痛所在的位置。
如果这样还未查明，据说可用有缝隙的圆形工具检查。长八指宽的锋利尖端，尖端钻有如星孔的工具，放在肿胀处上方，可以知道下方是否成熟；若已成熟，星孔中会流出脓液，便知道适合穿刺了。
接下来第四行的内容："有中空乳房状三指长的"，是指非常光滑，中空如乳房形状，长三指，圆尖直径半指，外延伸部分半指，用于秘处肿胀，周围男性为五指围，女性为六指围，孔洞能容纳拇指大小。用于观察脓疮所在位置，有两个开口，放在太阳照到的地方，从下方开口的两侧可以看到伤口所在，用于切除手术时，可使用稍长一些的单孔工具将脓疮纳入其中，用勺子切除后用酥油烧灼。
狮子口粗短四方，鹫鸟嘴状的长短约四指长的干燥细嘴工具，以及比它稍短粗的如乌鸦嘴状工具，这三种都是干燥的；还有一种细长八指的平行延伸的如蓝球嘴状极细的工具。这四种工具的连接处都有万字纹图案的中心，由坚硬的圆形螺钉固定，
八脚切割形状约拇指粗细的底部，手握部分为铁钩形状，另一端带有环，依次用于：扎入头骨、厚肉上的骨头、较薄肉的骨头，以及肉骨之间留下的痛处。无论如何，管状探针内部有坚硬的铁条固定，如芦苇嘴可深入应用。小型细薄锐利的钳子。
在该章节末尾："如此工具应根据疾病需要使用。此外，在婴儿舌上盖以藏红花的'喜'（ཧྲཱིཿ）字印记，印章内部雕有'喜'（ཧྲཱིཿ）字，以及药勺和口棒等，宝石烧磨工具，点眼药棒，眼窝不移动的垫子，眼部四门等的三眼印垫，药盒与本医学传统的羊日遮板以及配套的兔脚或猪鬃柄的药刮，药筛等所需器具都应准备充足。"


 ༈ །ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ་ལྡེབ་༤ པའི་ཉིན་ཕྲེང་༤ ནང་།གསོ་སླ་གསོ་དཀའ་གསོ་ཙམ་སྤང་བ་བཞི། །ཞེས་པ། ཚུལ་འདི་ནི་དྲང་སྲོང་རིག་འཛིན་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་ཕ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས། གསོ་རིག་གི་བརྒྱུད་འཛིན་བུ་ལྟ་བུ་ལ་དབུགས་འབྱིན་པའི་ཞལ་ད་སྟེ། དེ་ཡང་བློ་གྲོས་
10-3-21b
དམན་པའམ། ལས་དང་པོ་པ་ལྟ་བུ་མགོ་འཐོམ་པ་ལ་ཅིས་ཀྱང་ཁ་སྐྱེད་ལམ་ལས་བསླངས་པའི་གདམས་པ་དངོས་སུ་བརྗོད་པའི་བརྟག་ཐབས་དང་། སྐྱེ་བོ་བློ་མིག་ལོང་བ་ལྟ་བུ་ཐབས་ཀྱིས་འདོད་རྒུར་འཁྲིད་པའི་རྗེས་སུ་རྒྱུག་པ་ལས། དངོས་དོན་དྲང་པོ་ལ་ཇི་བཞིན་རྟེན་པ་ཉུང་བས་རྨོངས་པ་དང་ལུག་ཁྱུ་གཅིག་རྗེས་གཅིག་འབྲང་གི་དཔེས། འཇིག་རྟེན་ན་བསྟན་བཅོས་མཁས་པའི་སྨན་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་ཡང་སྐྱོན་རྣམས་ཕྲའུ་ལ་བརྟེན་ནས་དོར། ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པ། སྟེས་དབང་གི་ནད་རེ་གཉིས་བསོས་པ་ལ་གྲགས་པར་སྒྲོན་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པས། གཅིག་ཏུ་འགྲོ་དོན་སྐྱོང་བའི་དྲང་སྲོང་རིག་འཛིན་གྱི་གདུང་འཚོབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་འགྲོ་དོན་ཆུང་ངུར་འགྱུར་བས་ཐབས་དང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་དག་པ་སྟེ། གྲགས་པ་དོན་གཉེར་ཁོ་ནའི་དབང་མིན་ཀྱང་ནང་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་ཀྱང་ཕྱིའི་ཐབས་ཚུལ་ལ་མཁས་པས་འགྲོ་བ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་གཞུང་འདི་ཁོ་ནར་མ་ཟད་བཀའ་བསྟན་བཅོས་ཡོངས་ལ་གྲགས་པའོ། ༈ །སྨན་པ་མཁས་པའི་སྟེགས་ལ་འཛེགས་པ་དང་། །ཞེས་སོགས་ནི། སྨན་པའི་ཡན་ལག་བཞི་ནི། མཁས་པའི་སྟེགས་ཞེས་མཁས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའང་ཟེར། མཁས་པ་མང་པོའི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པའང་ཟེར། མཁས་པ་བརྟེན་པའང་ཟེར། མདོར་ན་མི་མཁས་པའི་མུན་ཐིབ་མི་གཙང་གི་ཁྲོད་ལས་འདས་ཏེ། གསོ་བྱ་དང་གཉེན་པོ་འཕྲོད་པའི་མཁས་པར་གྲགས་པའི་སྟེགས་ལ་དང་། བཀུར་བར་འོས་པའི་ཡོན་ཏན་མཁས་པའི་གནས་ལ་སོན་པ་དང་།
10-3-22a
དེ་དག་ཀྱང་སྟོང་གཏམ་མིན་པར་གང་ལ་མཁས་བྱའི་གཞུང་གི་ཚིག་དོན་གྱི་རིམ་པ་ཕྲ་རབ་རྣམས་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་། གཞུང་དེ་དག་གི་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་རྣམས་སོ་སོར་རང་བཟོ་སྤང་བའི་མཐོང་བ་བརྒྱུད་པ་ཟམ་མ་ཆད་པའི་མན་ངག་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་ཤེས་ཀྱང་རང་བཟོའི་ཟོལ་སྤང་ནས་ལག་ལེན་ཆོ་ག་རྣམས་གཞུང་བཞིན་ཚད་ལྡན་དུ་སྦྱར་བའི་ལག་ལེན་ཐེབས་པའམ་ལག་འབྲས་གཙང་བའོ། །སྨན་ནི་ཐང་ཕྱེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མང་པོའི་ཆོ་ག་ལག་ལེན་དུ་ཐེབས་པ་དང་། སྐྱེ་སར་སྐྱེས་པ་དང་སོ་མ་རྙིང་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན། གཙོ་འཁོར་སྨན་ཐམས་ཅད་ཚང་པས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །རོ་ནུས་བྱེད་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཆ་ཆེ་ཆུང་ལ་སོགས་ནད་དང་ངེས་པར་འཕྲོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་སྦྱར་བའོ། །ནད་གཡོག་སྒྲིན་པས་གནང་བཀག་སོགས་དུས་ལས་མི་འདའ་བ། བརྩེ་བས་ནད་པ་རྗེས་སུ་སྐྱོང་བ་གཙང་སྦྲ་ཆེ་བས་སྨན་ལ་སོགས་པ་ཚད་དང་དུས་སུ་འཇོལ་ཉོག་མི་ཤོར་བར་དོན་བཞིན་བྱེད་ནུས་པ། བློ་དང་ལྡན་པའི་སྨན་པས་བསྒོ་བ་ཤེས་པའོ། ༈ །ལྡེབ༤་༡ ནང་ཉིན་ཕྲེང་པ༤འི་ནང་། ནད་དང་སྦྱར་ཏེ་བཏང་ཚུལ་བཅུ་རུ་བཤད། །ཅེས་པ་ནི། བད་ཀན་འདུས་པའི་ནད་སྟོབས་ལྡན་ལ་ཕན་པའི་སྨན་དེ་ཟས་མ་ཟོས་གོང་ཐོ་རེངས་ལུས་ཁམས་ཀྱི་ས་ཆུ་ཅུང་ཕྲི་ནས་མེ་རླུང་སྤར་པའི་རྩུབ་ནུས་ཆེ་བའི་དུས་དེ་ལ་ཁྱེའུ་སུས་ཞེས་ཟེར་དེ་དུས་བཏང་། ཐུར་སེལ་ལ་སོགས་པར་ཕན་པའི་སྨན་ཉིད་བྱེད་ཟས་མ་ཟོས་པའི་སྔོན་
10-3-22b
ལ་བཏང་སྟེ། དེ་ནས་ཟས་ཟོས་ན་སྨན་ནུས་སྨད་དུ་འབབ་ཤས་ཆེ། མེ་མཉམ་སོགས་བར་གྱི་ནད་ལ་ཟས་ཕྱེད་ཟོས་ཕྱེད་མ་ཟོས་པའི་བར་དུ་སྨན་འཐུང་། ཁྱབ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་ཉིན་ཕྱེད་དམ་དགོང་མོའི་དུས། བཟའ་བཏུང་ཟོས་པའི་རྗེས་སུ་སྟེ་མཐར་ཟ་བ་དང་། སྲོག་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་རླུང་ནད་ལ་ཟས་ཁམ་རེ་དང་སྨན་ཐུན་ཆུང་རེ་སྤེལ་མར་ཟ་བ་དང་། གྱེན་རྒྱུ་ལ་སོགས་ཕལ་ཆེ་བ་ལ། ཟས་ཞུ་སྨན་ཞུ་ཟས་འཐབ་པའི་ཟས་ཀྱི་བར་ཏེ། སྔ་མ་ཞུ་ཕྱི་མ་མ་ཟོས་པའི་བར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
第二十五章第4页第4行内容："易治、难治、可治、应舍弃四种。"这种方法是仙人持明大悲心如父般的人们，对医学传承者如子般所给予的鼓励教导，即对于智慧低下或初学者因困惑而必须给予扩展指导的直接诊断方法指导，以及对于如同智力盲目之人通过方便引导至所欲之处而跟随者，因为很少有人能如实依靠真实正直的事实，所以以愚昧和羊群一只跟着一只的比喻，在世间上即使精通医学论著的大多数医生也因微小缺陷而放弃，什么也不知道，仅仅因偶然治愈一两种疾病而宣扬名声，如此一心为众生利益的仙人持明的继承者也会变得利益众生甚少，因此这种方便和缘起的形式是非常正确的；虽不仅仅为了追求名声，但内心虽然清净，在外部方法上的精通能摄受众生，这不仅在本论中，在所有经典论著中皆为众所周知。
"登上医师精通之阶"等，医师的四个要素是：所谓登上精通之阶，又称获得精通的地位，又称超越众多精通者，又称依靠精通者。总之，超越了无知黑暗不净之处，登上了被称为善于匹配病症与对治法的精通之阶，达到值得尊敬的精通功德之处，
而且这些不是空谈，而是具备能够区分所精通经典文义细微层次的智慧，以及具备这些经典各自仪轨不加自创的见解和不间断的口诀传承，即使知道这些也要舍弃自创的伪装，能够按照经典如量应用实践仪轨的实践能力或纯净的实际成果。药物是指汤剂、粉剂等多种形式的仪轨实践能力，以及生长地点、新鲜与陈旧等功德，主药配药齐全圆满，根据味、效力、作用的大小等确定与疾病相应的配制方法。护理人员勤勉地不违背禁忌等的时间，以慈爱照顾病人，以洁净准确地按量按时提供药物等，不会混乱，能够理解有智慧医生的嘱咐。
第41页第4行："与病结合的服用方法分十种。"即对于痰病及综合病强盛有益的药物，应在未进食前的黎明时分，当身体元素的地水稍减，火风增盛，药力强大的粗糙时期，称为"童子起时"服用。对下行等有益的药物，应在未进食前服用，
然后进食，药力下行的可能性较大。对平衡火等中间疾病，应在半食半未食之间服药。对遍行等疾病，在中午或傍晚时分，即饮食后最后服用。对持命等风病，应每口食物与小剂量药物交替食用。对上行等大多数疾病，应在消化了食物和药物之间，即前者已消化而后者尚未食用之间服用。


 །དབུགས་མི་བདེ་ལུད་སོགས་ལ་ཕན་པའི་སྨན་ནི་ཟས་ལ་མ་ལྟོས་པར་དུས་མེད་དུ་ཙེ་གུར་ཏེ་ཐུན་ཆུང་དུ་ཡང་ཡང་རྒྱུན་ཆགས་སུ་ནམ་དྲན་བརྒྱུད་པའོ། །ཡིད་འཆུས་སོགས་འགའ་ལ་ཟས་དང་བཅས་པ་སྟེ་ཟས་ལ་བསྲེས་ནས་སོ། །སྒྱིག་བུ་སོགས་འགའ་ཞིག་ལ་ཟས་ཀྱི་ཐོག་མ་དེ་མ་ཐག་པར་འགྲོ་བར་བྱས་པའི་ཟས་སྨན་གྱིས་བཏུམ་པ་མནན་ཚུལ་དུའོ། །ནམ་ཚོང་ཡན་ལ་ཉལ་ཁ་ཟས་ཞུའམ་མ་ཞུ་བར་བཏང་ངོ་། ༈ །ལྡེབ༤༡་སྲིབ་ཕྲེང་༣ ནང་། རང་གནས་གསོག་ཅིང་རིང་སྡོད་ཤུགས་མི་ཕྱིན། །ཞེས་པ་ནི། མ་ཞུར་བཅས་པ་ནི། ནད་གཞི་གང་ལ་བརྟེན་པའི་རྒྱུ་ཁོ་རང་རོ་མ་ཞི་དགོས་ཤིང་། དེ་ཡང་ཟུངས་དང་འབྲེལ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ཡིན་ལ། དེ་མེད་པ་རང་རྒྱུད་ནས་རྐྱང་བ། ཁོ་རང་ཞི་ན་ལོགས་སུ་དེའི་རྩ་བ་འདོན་རྒྱུ་མེད་པ་སྟེ། འདིར་རྒྱུའམ་རྩ་བ་ཞེས་པ། ནད་དུ་ནད་རྟེན་བརྟེན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པ་ལས། གཞན་དུ་ནད་གང་ལའང་ཟས་སོགས་དང་
10-3-23a
ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་མི་སྲིད་ཀྱང་། དཔེར་ན་མཁྲིས་པ་རྐྱང་པ་འཕེལ་བ་ལ། མཁྲིས་སྨན་ཆིག་ཐུབ་ཀྱིས་ཞི་ནུས་ལ། མཁྲིས་གནས་མ་ཞུ་བའི་ཁྲག་དང་ཟས་ངན་བབས་པ་རྣམས། དེ་མ་རྟེན་པར་མཁྲིས་པ་མི་ཞིའོ། །རང་རྒྱུད་པ་དེ་ལའང་། རང་གིས་ཚད་ལས་ཐལ་ཏེ་གཞན་དབང་བསླང་འོང་བས་གཉིས་ཀ་གལ་གང་ཆེ་བཅོས་སོ། ༈ །ལྡེབ་ཞེ་དྲུག་པའི་སྲིབ་ངོས༥་ལེའུ་སོ་གཅིག་པའི་ནང་། རིག་པའི་གནས་མཆོག་བཅོ་བརྒྱད་ཐུགས་སུ་ཆུད། །ཞེས་པའི་རིག་གནས་བཅོ་བརྒྱད་ནི། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛོད་རང་འགྲེལ་དུ། རོལ་༡ མོ་འཁྲིག་ཐབ༢ ས་འཚོ་ཚིས་༣ གྲང༤ས་དང་སྒྲ༥། ག༦སོ་དཔྱད་༧ ཆོས་ལུགས་༨ བ༩ཟོ་འཕོང་གཏན་ཚིགས༡༠་དང་། རྣལ་འབྱོར ༡༡་ཐོས་པ༡༢་དྲན་པ ༡༣་སྐར༡༤་མའི་དཔྱད། རྩིས༡༥་མ༡༦ག་འཁྲུལ་འཁོར ༡༧་སྔ་རབས༡༨་སྔོན་བྱུང་རིག འདི་དག་རིག་པའི་གནས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །ཞེས་གསུངས། ༈ །ལྡེབ་ཞེ་བདུན་པའི་སྲིབ་ངོས་༥ལེའུ་སོ་གཅིག་པའི་ནང་། གནང་རིགས་རྗེས་སྦྱངས་ལས་གོམས་འགྲོ་བའི་གཉེན། །ཞེས་པ་ནི། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ལས། སྨན་པ་ཆེ་མཆོག་གཙོ་བོ་སྟེ། །ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ་བླ་ན་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །གནང་རིགས་ནི་དྲང་སྲོང་རིག་པ་འཛིན་པས་ལུང་གི་ཉེ་བར་གནང་བ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའམ། ཁ་ཅིག་སྔོན་གྱི་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་དག་གི་དུས། བླ་སྨན་ཆེ་དགུ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའི་གདུང་རིགས་ལས་སྐྱེས་པའང་ཟེར། དྲང་སྲོང་གི་གདུང་འཚོབ་བའི་བཀའ་གནང་བར་རིགས་
10-3-23b
པའམ། དོན་གྱིས་གནང་བར་གྲུབ་པའི་འགྲོ་བའི་མགོན་པོའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་སོ། །རྗེས་སྦྱངས་ནི་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་གསོ་དཔྱད་ལ་ཐོས་བསམ་གོམས་པ་དག་གིས་མཁས་པའི་རྗེས་སུ་སྦྱངས་བས་གཞུང་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐུ་ལས་གསོ་དོན་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །ལས་གོམས་གཞུང་གི་ཐོས་བསམ་གོང་མ་ལྟར་རྒྱ་མི་ཆེ་ཡང་། རིག་གནས་གསོ་རིག་གི་ལས་ལ་གོམས་པས་ནད་དང་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་ཅི་རིགས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །དེ་གསུམ་ནི་འགྲོ་བའི་གཉེན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
对于呼吸不畅、咳嗽等有益的药物，不依赖于饮食，无固定时间，以小剂量反复连续地随时服用。对于某些精神紊乱等疾病，应与食物一起，即混合在食物中服用。对于某些呃逆等疾病，应在刚开始进食时立即服用，使药物覆盖在食物上，以压制方式服用。对于高山病等，应在就寝前，不论食物消化与否都可服用。
第41页背面第3行："自居其位积聚长存而力不至。"指与未消化相关的是：无论基于何种疾病的根源本身都需要平息，这也是因为它与身体精华相连而成为的本质；没有这种情况的独立自身，若它本身平息则另外没有其根源可除去，这里所说的"因"或"根源"，是作为疾病的所依与能依的本质存在，除此之外，任何疾病都不可能没有食物等近取因，虽然如此，例如单纯的胆病增长，可以用单一的胆药平息，而胆病处的未消化的血液和不良食物流入，若不依靠那些，胆病就不会平息。对于那些自身独立的疾病，如果超过其自身限度而引发他力，则应治疗两者中更重要的。
第四十六页背面第5行第三十一章中："通达十八种殊胜明处。"这十八明处，是阿阇黎世亲在《俱舍自释》中说："乐器1、性术2、养生3、医方4、声明5、医疗6、医术7、宗教8、工艺9、箭术论理10、瑜伽11、闻法12、念法13、星相14学、算术15、幻16术、机械17、古代18历史学，这些是十八大明处。"
第四十七页背面第5行第三十一章中："应许种姓、后学、熟练业者为众生之友。"如《幻化网》中所说："医生为大最尊主，拔除痛苦无上者。"应许种姓是指从仙人持明者直接获得口传许可的圣者，或有人说是像古代大法王时期的九大御医等血脉家族出身者，是仙人传承的后嗣应得授权者，
或实质上已成为众生怙主的圣者们。后学是指今生通过对医术的闻思修习，追随精通者而通达经典意义的力量，从而了解医疗意义的人们。熟练业者虽然在经典闻思方面不如前者广泛，但通过熟习明处医学的实践，对各种疾病和对治方法皆已理解。这三种人都是众生的友人。


 །འོན་ཀྱང་ཟས་ནོར་གྱི་འདོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བསྐུལ་ཏེ། ཚོང་ཟོང་ལ་འགྲིམ་པའི་སྨན་ངོ་རེ་གཉིས་དངོས་བརྒྱུད་དུ་ཤེས་པའི་ཁུར་གཅིག་འཛིན་པ་སྨན་པའི་ཆ་གཟུང་བ་དག་ནི། ནད་དང་གཉེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་མ་ཆུབ་པས། ལག་ཁྲལ་ཙམ་དུ་ཅི་དྲན་གང་དྲན་བྱེད་པ་ནི་འགྲོ་ལ་མི་ཕན་པར་མ་ཟད་ལོག་སྦྱོར་གྱིས་སྲོག་འཕྲོག་པའི་གཤེད་མ་དངོས་སོ་དེ་སྤང་ངོ་། ༈ །ལྡེབ་ཞེ་བརྒྱད་པའི་སྲིབ་ངོས་ལེའུ་སོ་གཅིག་པ༡འི་ནང་། སྨན་པའི་ལས་ལ་ཐུན་མོང་ཁྱད་པར་གཉིས། །ཞེས་པ་ནི། འདི་སྨན་ཁོ་ན་ལས་དངོས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་སྦྱར་རྒྱུ་མིན་ཞེས་སྔ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་ཀྱང་། རྡོ་རྗེའི་གསུང་གི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་ཟབ་མོ་ལས་སྦས་དོན་དུ་ལྟ་བ་དངོས་བསྟན་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དེ། འདི་གསོ་རིག་ཡིན་ཀྱང་། དེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་བས་དེ་བས་ཆེ་མེད་པ་ཞིག་ཉིད་ན། དེ་རྣམ་བྱང་སྒྲུབ་པའི་ཚོགས་ཟབ་མོ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱིས་སྨོན་པའི་གནས་སུ་མཛད་པ་གང་ཞིག་
10-3-24a
ཡུལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཞིང་དང་རྒྱལ་བ་དགྱེས་པའི་ཐབས་ཀྱི་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་། ཞི་བ་ལྷས། སེམས་ཅན་མགུ་བྱ་མ་གཏོགས་པའི། །རྒྱལ་བ་དགྱེས་པའི་ཐབས་གཞན་མེད། །ཅེས་དང་། སེམས་ཅན་ནད་པ་སོགས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚོགས་དེ་ཤེས་རབ་ཟབ་མོས་ཟིན་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བས། འདི་ལྟ་བུ་ལ་ལྡོག་ཆའི་སྒོ་ནས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ངེས་པར་ཚང་ན་དེ་གསེར་འགྱུར་གྱི་རྩི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་གཉིས་ཀྱིས་ཟིན་པར་བསྟན་པ་མི་འགལ་ཏེ་འདི་དང་འབྲེལ་བས་དབང་ཟབ་མོའི་ནུས་པ་བཞག་ནས། སྨིན་གྲོལ་གྱི་སྐབས་དབྱེ་ན་འདི་ཙམ་སྐབས་སུ་མི་འབབ་པ་ག་ལ་ཡོད། དེས་ན་ཆོས་རྣམས་ཁྱད་པར་ལས་ཞེས་དང་ཀུན་ལ་ཞེས་པའི་སྒྲས། ཤེས་བྱའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་བདག་ཉིད་དུ་ལྟའོ་ཞེས་བསྟན། དེ་ལ་དམན་ཞེས་ཆོས་རང་གི་ངོ་བོ་ལེན་རྒྱུ་མིན་པར་ཆོས་རང་ལས་དམན་པ་ལྟ་བུ་སྐུར་བཏབ་ཀྱི་ལྟ་བ། ལོག་ལྟ་དང་ཆད་ལྟ་དང་། ཆོས་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ལྷག་པོར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་དང་། ཕྱི་རོལ་བའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལྟ་བུ་སྔ་མ་གཉིས་ལམ་ཕྱིན་ཅི་ལོག ཕྱི་མ་ལམ་ཞུགས་ལའང་། ལོག་པར་ལྟ་བས་ཆོས་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མཚན་མའི་སྒྲོས་སུ་མཐོང་བའི་མཐའ་ཀུན་སྤངས་བའི་དབུ་མ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ལྟ་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བའི་ངང་བསྐྱངས་ནས། ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་སྒྱུ་མའི་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་བཞི་ལ་འཇུག་པ། དེ་ཡང་ཕྱོགས་
10-3-24b
རེ་ལ་སོགས་པའི་གོལ་ས་བཞི་ལས་བཟློག་པའི་བསྒོམས་པ་སྟེ། འདི་ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་བསྒོམས་པ་བསྟན་ནོ་ཞེས་བློ་གྲོས་དྲི་མེད་རང་གིས་སོ། །གཞན་དུ་དགྲ་བོ་སོགས་ལ་སྙིང་མི་རྗེ་བ། དགྲ་བོ་སོགས་ན་ན་དགའ་བ། སྨན་པ་གཞན་གྱིས་བཅོས་པའི་ནད་པ་ཤི་ན་དགའ་བ། ཕྱོགས་རིས་ཅན་དུ་ཡང་ཟེར་རོ། ༈ །ལྡེབ་ཞེ་དགུ་པའི་ཉིན་ངོས་པའི་ནང་། སྨྱོ་འཆལ་ཐོ་ཅོ་སྡིག་པ་ངན་སྤྱོད་དོར། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་པ་བརྩོན་འགྲུས་སྤྱད། །ཅེས་དང་། བླ་མེད་སངས་རྒྱས་ས་ལ་བགྲོད་འགྱུར་ཞེས། །ཞེས་པ་ནི། སྨན་ལ་སོགས་པ་ཁོག་པར་ཅི་དྲན་སྦྱིན་པ་སྨྱོ། གོང་གི་དམ་ལས་འདས་པ་འཆལ། ཅུང་ཟད་རེས་ཁོང་ཁྲོ་ཞིང་གཤེ་བ་ཐོ་ཅོ། རྟག་ཏུ་མི་དགེ་བའི་ལས་ལ་འཇུག་པ་སྡིག་པ་ངན་སྤྱོད་དེ་དེ་རྣམས་དོར་ནས། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྨན་སྦྱིན་པ་ནི་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྲོག་སྦྱིན་པ་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྨན་འཐུང་བས་ཐར་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ཀྱང་ངོ་། །དེའི་དམ་ཚིག་བློ་ལ་བཞག་ནས་ཇི་ལྟ་བ་སྲུང་བ་ནི་སྡོམ་སྡུད་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
然而，受食物财富欲望的驱使，四处贩卖药材，仅直接间接知道一两种药物的人自称为医生，因为他们不理解疾病和对治法的特性，只是随心所欲地进行简单操作，不仅对众生无益，反而通过错误施用成为夺取生命的真正刽子手，应当避免这种情况。
第四十八页背面第三十一章中："医生的事业有共同和特殊两种。"虽然所有前人都说这不应仅适用于医学本身的实际见解，但从金刚语不可思议的深奥方式中，即使直接显示隐藏意义的见解也无矛盾，因为虽然这是医学，但在一切有为善法中没有比这更大的了，它是清净证得的深奥资粮，既是诸佛菩萨发愿之处，
又是苦难之地和令佛欢喜的殊胜方便，如寂天所说："除了令众生欢喜外，无其他令佛欢喜之方便。"以及"众生患病"等所说。如果这样的资粮由甚深智慧掌握，就会成为到达彼岸，若在这样的情况下从反面角度完全具足六度，那么它就像点金石一样被菩提心二种所摄持，这种说法并不矛盾，与此相关的深奥灌顶力量已经建立，若分辨成熟解脱的阶段，怎么可能不适合这种场合呢？因此，"诸法依差别"和"一切"之词表明，对一切所知处应视为远离边执的中观本性。其中"低劣"指不取法的自性而是贬低法本身的诋毁见解、邪见和断见，以及将法的本性过度增益为萨迦耶见和我所见，以及外道的苦行等，前两种是颠倒的道路，后者虽已入道，但由于邪见而将法界如是性视为有相增益，应观照远离一切边执的中观法界。保持这样见解的状态中，进入胜义谛如幻而已的如幻慈悲等四无量心，
这也是避开片面等四种偏失的修习，这表明了智慧与悲心双运的修习，如智慧无垢亲自所说。其他如对敌人等不生悲心，敌人等生病时欢喜，他医师治疗的病人死亡时欢喜，也称为有偏袒的人。
第四十九页正面内容："弃狂乱吵闹罪恶恶行，行布施持戒忍辱精进"以及"将趣无上佛陀之地"。指随心所欲地给予药物等为狂妄，违背上述誓言为放纵，稍有不满就发怒谩骂为吵闹，经常从事不善业为罪恶恶行，应舍弃这些，以增上心施药是财物布施，使其康复是施予生命，以加持过的药使其饮用并引导至解脱，是大布施也是最胜的。在心中铭记其誓言并如实守护是摄律仪止恶行善的正确戒律。


 །དེའི་ཚེ་ན་ཕ་རོལ་པོ་དང་ཡོན་དང་བརྙས་པའམ་ལུས་སེམས་ཀྱི་དཀའ་བ་ལ་མི་འཛེམས་ཤིང་མི་འཁྲུག་པ་སྟེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མི་སྐྱོ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཤེས་ན་བཟོད་པ་ཆེན་པོའོ། །སྨན་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྒོ་གསུམ་གསོ་པའི་རིག་པ་ལ་
10-3-25a
འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དམ་པའོ། །དེ་ལས་བློ་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་། དེའི་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཞི་ལྷག་གི་ཆར་གཏོགས་ལ། དངོས་སྔར་བསྟན་ལྟ་སྒོམ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ནས་ཚོགས་འདི་དག་བསྒྲུབས་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་ཐོབ་བའི་ལམ་ཚང་ལ་མ་ནོར་བ་ཡིན་ཚུལ་དེ་དག་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཤད་པའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བའི་དཀའ་མཆན་རྫོགས་སོ།། །།དགེའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
此时，对于他人、供养和轻蔑或身心困难不回避且不生嗔怒，若了知为众生利益不厌倦的法性，则是大忍辱。当配制药物等时，为众生利益而以三门投入医疗学的一切行为，是精进的殊胜。
在此基础上，平等安置心意以及分别其义，属于止观的部分；实际上，如前所述，从见修的状态中成就这些资粮，便是圆满无误获得无上正等菩提之道，应当了知这些方法。《说明续》的难解注释完毕。善哉。


། །།



您好，根据您的要求，我已准备好为您提供藏文资料的简体中文直译服务。请注意，我将严格按照您的要求：完整直译成简体中文，不意译缩略，保留所有重复部分，不对照输出藏文，对仗诗歌保持对仗格式，对种子字和咒语按照您要求的六种形式（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）排列显示。
请您提供需要翻译的藏文内容，我将为您完成翻译。目前您只提供了藏文标点符号"། །།"，我需要更多的文本才能开始翻译工作。


